BIA OSTOCKIE STUDIA PRAWNICZE

Dimensione: px
Iniziare la visualizzazioe della pagina:

Download "BIA OSTOCKIE STUDIA PRAWNICZE"

Transcript

1 UNIWERSYTET W BIA YMSTOKU WYDZIA PRAWA BIA OSTOCKIE STUDIA PRAWNICZE BIA YSTOK 2010 ZESZYT 8

2

3 NOWE KATEGORIE INSTYTUCJI PRAWNYCH Redakcja naukowa Katarzyna Bagan Kurluta Ks. Florian Lempa

4 Rada naukowa: Lidia Abramczyk, Vladimir Bab ak, Leonard Etel, Marian Filar, Edward Gniewek, Marian Grzybowski, Adam Jamróz, Marina Karasiowa, Cezary Kosikowski, Barbara Kudrycka, Adam Lity ski, Petr Mrkývka, Emil P ywaczewski, Stanis aw Prutis, Eugeniusz Ru kowski, Walerian Sanetra, Bogdan Wierzbicki Kolegium redakcyjne: Teresa Mróz, Gra yna B. Szczygie, Mieczys awa Zdanowicz, Justyna Matys Copyright by Wydzia Prawa Uniwersytetu w Bia ymstoku, Temida 2 Bia ystok 2010 adna cz tej pracy nie mo e by powielana i rozpowszechniana w jakiejkolwiek formie i w jakikolwiek sposób (elektroniczny, mechaniczny), w cznie z fotokopiowaniem bez pisemnej zgody wydawcy. Recenzenci: Bronis aw Sitek, Stanis aw Wrzostek Redaktorzy j zykowi: Richard Tykocki Crow, Krzysztof Pykel Opracowanie graficzne i typograficzne: Katarzyna Fr ckiewicz Projekt ok adki: Bauhaus Redakcja techniczna: Jerzy Banasiuk Korekta tekstów polskoj zycznych: Bogumi a Mancewicz ISSN Wydawca: Wydzia Prawa Uniwersytetu w Bia ymstoku, Temida 2 Zainteresowanych wspó prac prosimy o kontakt z kolegium redakcyjnym na adres: Justyna Matys, Bia ystok, ul. Mickiewicza 1, tel ; b d z Wydawnictwem Temida 2 z dopiskiem Bia ostockie Studia Prawnicze 4

5 Spis tre ci Wst p...9 MARIA SZYSZKOWSKA Prawo holistyczne...11 JERZY KOWALSKI O niektórych tendencjach rozwoju wspó czesnego prawa cywilnego...15 CZ I WIADOMO SPO ECZNA JAKO CZYNNIK ZMIAN NORMATYWNYCH TERESA MRÓZ On certiþ cation of succession and the need for further changes in the law of succession (O po wiadczeniu dziedziczenia i potrzebie dalszych zmian prawa spadkowego)...31 RYSZARD SZTYCHMILER Odnowienie funkcji adwokata przy s dach ko cielnych (The renewal of the function of a lawyer in the courts of the Church)...44 KATARZYNA BAGAN KURLUTA About surrogacy agreements against background of American experiences (O umowach surogacji w oparciu o ameryka skie do wiadczenia)...59 JANUSZ CABAJ Feminist legal theory: outline of the issue (Feministyczna teoria prawa)...79 STEFANO VINCI Cloridoro Nicolini ( ). Un magistrato alla ricerca delle regole dell equità (S dzia w poszukiwaniu zasad sprawiedliwo ci)...97 FERDINANDO PARENTE L autodeterminazione di «Þ ne vita»: una nuova categoria normativa? (Samookre lenie zwi zane z «ko cem ycia»: nowa kategoria prawna?)

6 Spis tre ci VALENTINA PERRONE Brevi riß essioni sull origine dell eccezione generale di dolo (Krótka reß eksja na temat pochodzenia zarzutu podst pu) MICHELE INDELLICATO Il fondamento etico dei diritti umani (Etyczne podstawy praw cz owieka) ROSA INDELLICATO L umanesimo totale nel pensiero di Antonio Rosmini (Autentyczny humanizm w my li Antonio Rosminiego) CZ II WP YW NOWYCH TECHNOLOGII NA ROZWÓJ INSTYTUCJI PRAWNYCH STANIS AW PIKULSKI Wp yw prawa europejskiego na unormowania przest pstwa o charakterze terrorystycznym w Polsce (The impact of the European law on Polish regulation concerning criminal offence of terrorism) STANIS AW HOC Cyber terrorism threat to the security of the state and its citizens (Cyberterroryzm zagro enie dla bezpiecze stwa pa stwa i obywateli) MARIUSZ AFFEK La speciþ cità del diritto polacco genealogico ed araldico (SpeciÞ city of Polish genealogical and heraldic law; Polska specyþ ka prawa heraldycznego i geneaologicznego) EWA KOWALEWSKA BORYS Investigative journalism as a new form of journalism in the information society (Dziennikarstwo ledcze jako nowa forma dziennikarstwa) KAROL KU MICZ Dirritto e futurologia (Prawo a futurologia)

7 Spis tre ci CZ III KONIECZNIO REGULACJI JAKO KONSEKWENCJA GLOBALIZACJI URSZULA DROZDOWSKA Patients rights protection model in the Patients Rights and Patients Rights Ombudsman Act of (Dz.U. z 2009 r., Nr 52, poz. 417), (Model ochrony praw pacjenta na gruncie ustawy z dnia 6 XI 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta) JUSTYNA MATYS A New regulation on StateTreasuryresponsibilities for the damagedonewhileexecutingofþ cial authority (Nowe regulacje odpowiedzialno ci Skarbu Pa stwa za szkody wyrz dzone przy wykonywaniu w adzy publicznej) SEBASTIAN SIKORSKI Selected issues resulting from the implementation of the Markets in Financial Instruments Directive of the European Parliament and of the Council (MiFID) in the Polish regulatory framework (Nowe obowi zki dla sektora bankowego wynikaj ce z implementacji regulacji europejskich) PIOTRWOJNICZ Handel lud mijakoczarnastrefaekonomii w procesiemigracji (TrafÞ cking in human beings as the black zone of economics in the process of migration) MIRELLA MAZEO Schiavitù e tratta di esseriumani: nuovecategorie per antichepiaghe (Niewolnictwo I handel lud mi: nowe kategorie dla staro ytnych plag) SEBASTIANO TAFARO Mediazione e processo: crisi del processo e ricorso alla conciliazione (Mediacja i proces: kryzys procesu i ucieczka do pojednania) SALVATORE ANTONELLO PARENTE L elusione come categoria autonoma del diritto tributario (Obej cie prawa jako samodzielna kategoria prawa podatkowego)

8 Spis tre ci RECENZJE ALEXANDER J. B LOHLÁVEK Rozporz dzenie Rzym I. Konwencja rzymska. Komentarz, Warszawa 2010, 1480 s. (rec. Katarzyna Bagan Kurluta) Orzecznictwo dotycz ce nowych kategorii instytucji prawnych (oprac. Justyna Matys) Wykaz literatury (oprac. Justyna Matys)

9 WPROWADZENIE Ius est ars boni et aequi (prawo jest sztuk stosowania tego, co dobre i s uszne). Polityczne, gospodarcze i spo eczne przemiany ostatnich kilku dekad mog wp yn na zupe nie nowe ukszta towanie obrotu prawnego w przysz o ci. Jednym z czynników dynamizuj cych te przemiany by a w Polsce transformacja ustrojowa z 1989 r. Trudno jednak uto samia pojawienie si nowych koncepcji dotycz cych kszta towania rzeczywisto ci jedynie z tym wydarzeniem o znaczeniu ju historycznym. Transformacji nie mo na odmówi roli generatora my lenia wolno ciowego, równie w odniesieniu do kwestii wyartyku owania ch ci wykreowania nowej rzeczywisto ci prawnej, poprzez stworzenie lub zaanektowanie obcych koncepcji prawnych. Quod princi piplacuit, legis habet vigorem (co si podoba w adcy, ma moc prawa). Próby nowego ukszta towania rzeczywisto ci zach caj do pytania o rol prawa w zmieniaj cych si realiach. Czy powinno ono by traktowane jako kamie milowy w rozwoju spo ecznym, uto samiane z ochron warto ci, które nie ciesz si ju powszechnym uznaniem ze strony spo ecze stwa? Czy te powinno spe nia rol lustra odzwierciedlaj cego spo eczne zapotrzebowanie na stworzenie stanu prawnego odpowiadaj cemu rzeczywisto ci? Iuris prudentia est divinarum atque humanarum rerum notitia, iusti atque iniusti scientia (prawoznawstwo jest znajomo ci spraw boskich i ludzkich, wiedz o tym, co sprawiedliwe, a co niesprawiedliwe). Rol uczonego jest ledzenie, badanie i ocenianie rzeczywisto ci. Rol cz owieka jest wybór rozwi za korzystniejszych. Rol legislatora jest racjonalna ocena potrzeby wprowadzenia nowych rozwi za prawnych oraz pozostawienie pewnych sk adników rzeczywisto ci poza sfer uregulowania prawnego. Iuris praecepta sunt haec: honeste vivere, alterum non laedere, suum cuique tribuere (s nast puj ce zasady prawa: y szlachetnie, innym nie szkodzi, da ka demu, co mu si nale y). Niniejszy tom Bia ostockich Studiów Prawniczych zawiera rozwa ania dotycz ce szeregu koncepcji kszta towania rzeczywisto ci oraz nowych instytucji prawnych, które z takich koncepcji powsta y. Jest wynikiem przemy le uczonych z Polski i W och i ich prób odniesienia si do zmieniaj cej si rzeczywisto ci. Katarzyna Bagan-Kurluta 9

10

11 Maria Szyszkowska PRAWO HOLISTYCZNE Nasza epoka pod wieloma wzgl dami nie dorasta do warto ci g oszonych i kultywowanych w staro ytno ci. Przypomn na wst pie, e twórcami idei powszechnego braterstwa by a szko a stoików, która g osi a konsekwentnie niezb dno trwa- ego pokoju. Wówczas dostrzegano sprzeczno mi dzy braterstwem a zgod na zabijanie cz owieka przez cz owieka. W XXI wieku brakuje nale ytego szacunku dla ludzi oraz dla zwierz t, ro lin i przyrody nieo ywionej. Wyrazem tego s wojny i katastrofalne niszczenie rodowiska naturalnego. Brakuje wiadomo ci tego, e to, co zak óca harmoni wspó istnienia, prowadzi do chorób, do wojen i grozi zag ad naszej planety. Filozof i lekarz, Julian Aleksandrowicz, wyra a kilkadziesi t lat temu g bokie zatroskanie tym, e wiedza o niepokoj cych skutkach niszczenia wiata przyrody nie hamuje tych dzia- a. Nale y podkre li, e to niszczenie odbywa si w majestacie prawa. Wi e si to z wadliw hierarchi warto ci, która funkcjonuje powszechnie. Najwy szy ju czas, by zosta a powszechnie zrozumiana i wprowadzana w ycie teoria jedno ci wszechrzeczy, czyli holizm. Nie ma wszak w tpliwo ci, e niszczenie rodowiska, w którym yjemy, przez rozwój cywilizacji w tym prowadzenie wojen wywo uje powstawanie nowych chorób, wzrost niedorozwoju intelektualnego i przest pczo. Niebezpiecze stwem jest uznawanie dóbr materialnych za cel istnienia. Zachwiane na tej drodze zdrowie psychiczne wywo uje zaburzenia somatyczne. Przenoszone z pokolenia na pokolenie stwierdzenie powinno brzmie odwrotnie: w zdrowym duchu zdrowe cia o. Wymieniony przeze mnie uczony wyra a w swoich dzie ach z zakresu Þ lozo- Þ i medycyny zatrwo enie dysonansem mi dzy mo liwo ciami cz owieka w przekszta caniu przyrody a dochodz cym faktycznie do g osu kolonizatorskim stosunkiem do niej. Holizm g osi jedno wszechrzeczy, u wiadamiaj c, e ka dy z nas stanowi cz stk ca ej ludzko ci oraz zarazem cz stk Kosmosu. W zwi zku z tym naczeln warto ci powinno by d enie do doskonalenia w asnego ja, czyli ewolucja duchowa zespolona z poczuciem obowi zku wobec rzeszy nieznanych sobie ludzi. Ka dy z nas, zgodnie z holizmem, powinien mie poczucie odpowiedzialno- 11

12 Maria Szyszkowska ci za siebie i za innych. Nikt z nas nie jest wyizolowanym atomem. Stanowimy cz wszech wiata. Wysi ek indywidualny powinien by wyznaczany przez idea y, a wi c warto ci wy sze ni te, które krzewi liberalizm ekonomiczny. Holizm jest pogl dem na miar naszej epoki, któr okre la si mianem globalizacji. Pisz c to mam na my li nie tyle faktycznie zachodz ce procesy, co zamys globalizacji zgodny z jej inspiratorami, to znaczy stoikami oraz Kantem. wiadomo jednostek przepojona holizmem i zarazem pacyþ zmem, nierozdzielnie sprz gni tym z holizmem, mia a poprzedza procesy zjednoczeniowe w Europie. Mia y si one rozpocz od przebudowy wiadomo ci Europejczyków, mia a zosta oczyszczona z uprzedze i wrogo ci naros ej poprzez wieki. Oczekiwano po ostatniej wojnie wiatowej, e zostanie powszechnie uznana niepodwa alna warto cz owieka, jego ycie i zdrowie. Julian Aleksandrowicz pisa wielokrotnie, nie znajduj c stosownego odzewu dla g oszonych pogl dów, e pokój jest tym dla ludzko ci, czym zdrowie dla pojedynczego cz owieka. Przed zjednoczeniem Europy mia y znikn uprzedzenia rasowe, narodowe, religijne, a tak e seksualne. W tej atmosferze tolerancji, czyli zgody na funkcjonowanie pogl dów nawet dalece odleg ych od tych, które dany cz owiek uznaje za prawdziwe i s uszne, mia a tworzy si nowa Europa. Sta o si inaczej. Globalizacja nie powinna prowadzi do ujednolicenia. Wyrazem tego pogl du, inaczej sformu owanym, jest powszechna aprobata dla demokracji, czyli ustroju nierozdzielnie zespolonego z wielo wiatopogl dowo ci oraz z wielopartyjno ci. Monizm charakteryzuje pa stwa totalitarne. Aprobata dla wolnego funkcjonowania ró norodnych wiatopogl dów oraz ró norodnych kultur jest zespolona w sposób konieczny z szacunkiem dla prawa stanowionego. Jemu zawdzi cza si jedno spo ecze stwa zró nicowanego tak e pod wzgl dem narodowym czy religijnym. Prawo stanowione, czyli pozytywne, zespala równie rozmaite mniejszo ci w pa stwie. Obowi zuje bowiem ka dego, natomiast inne dzie a kulturowe ni prawo nie maj zasi gu powszechnego; z twórczo ci literack, artystyczn, techniczn czy naukow nie musi si ka dy cz owiek zetkn. Inaczej z prawem, czyli rezultatem twórczo ci prawnej. Wszak nieznajomo prawa nie mo e usprawiedliwi kogo, kto je amie. Jak wiadomo, prawo pozytywne reguluje wszelkie obszary ycia cz owieka. Funkcjonuj na uniwersytetach katedry prawa handlowego, administracyjnego, cywilnego, karnego, mi dzynarodowego, wyznaniowego, konstytucyjnego, europejskiego. Wyodr bnia si prawo pracy, prawo rodzinne, prawo Þ nansowe czy prawo gospodarcze. Ten podzia oraz wielo przepisów lawinowo narastaj cych sprawia, e nikt nie zna prawa w jego ca o ci. A ponadto ginie obraz cz owieka le cy u podstaw przepisów prawnych. Nie ma w tpliwo ci, e u pod o a obowi zuj cego prawa zawarta jest okre lona koncepcja cz owieka oraz zwi zany z ni system warto- 12

13 Prawo holistyczne ci. Mam tu na my li warto ci wy sze, ale inne ni dobro z tego powodu, e wybitni Þ lozofowie prawa rozdzielaj moralno i prawo. Nie znaczy to, e prawo mia oby by niemoralne, lecz zakorzenione w innych warto ciach, to jest w wolno ci i w sprawiedliwo ci. Pocz wszy od XVIII wieku, czyli wyst pienia Kanta, wielu wybitnych Þ lozofów rozdziela to, co nale y do sfery moralnej, od sfery podlegaj cej regulacji prawa stanowionego. Odmienne bywaj uzasadnienia tego rozdzia u w pogl dach Stammlera, Radbrucha, Kelsena, Petra yckiego czy Harta. Inaczej uzasadnia to w swoim systemie Þ lozoþ cznym Kant, ale my l przewodnia jest analogiczna. Otó konsekwencj wysokiej oceny wolno ci cz owieka jest uznanie prawa stanowionego jako gwaranta jednakowych i nienaruszalnych sfer wolno ci ka dego cz owieka. T drog nast puje w czenie jednostek we wspólnot z zachowaniem uprawnienia do wyboru w asnego wiatopogl du. Na stra y wolno ci stoi przymus prawny. Maj c poczucie bezpiecze stwa, mo na dokonywa wyborów moralnych. Filozofowie chrze cija scy w tym tomi ci i neotomi ci stoj na gruncie pogl du, w my l którego prawo stanowione ma podlega moralno ci. W zwi zku z tym rodzi si trudno zwi zana z pojmowaniem demokracji jako ustroju, w którym dochodzi do g osu ró norodno teorii etycznych. Powstaje niebezpiecze stwo, e przepisy prawne b d umacnia pogl dy etyczne tych, którzy zwyci yli w wyborach i narzuca je ca emu spo ecze stwu. A jest oczywiste, e spory moralne s nierozstrzygalne, a w ka dym razie nierozstrzygni te od pocz tku dziejów Þ lozo- Þ i. Z niebezpiecze stwa zniewalania cz owieka przez narzucanie mu pogl dów moralnych zdawa sobie spraw wyra nie ju Grocjusz. Z tego te powodu nada teorii prawa naturalnego inaczej ni Þ lozofowie chrze cija scy charakter prawa immoralnego. Wspomniana wcze niej dezintegracja obowi zuj cego prawa na poszczególne dziedziny utrudnia odczytanie koncepcji cz owieka le cej u podstaw przepisów prawnych. A nale y, stanowi c prawo czy to w pa stwie, czy to w Unii Europejskiej, bra pod uwag cz owieka nie tylko, jakim on jest i jakie s jego oczekiwania, ale tak e, jakim by powinien. To zagadnienie wi e si z wychowawcz rol prawa, co odkry Petra ycki. Procesy migracyjne, które b d coraz bardziej narasta, wymuszaj pe nienie przez prawo roli wychowawczej w znacznie wi kszym stopniu ni dotychczas. Powolno ci procesów edukacyjnych towarzyszy nadzieja, e dzi ki prawu przeobrazi si w mo liwie krótkim czasie wiadomo cz owieka XXI wieku. A wi c prawo ma oddzia ywa na wiadomo prawodawców, którzy w nast pstwie stworz udoskonalone prawo kszta tuj ce wiele przejawów ludzkiego ycia ze sfer ekonomiczn w cznie. St d p ynie mój postulat prawa holistycznego i zarazem utworzenia katedr uniwersyteckich o tej nazwie. 13

14 Maria Szyszkowska Prawo holistyczne zawiera oby ogólne przepisy wyra aj ce ide przewodni okre lonego systemu prawnego oraz projekty nowych przepisów traktowanych jako drogowskazy dla ustawodawców. Prawo holistyczne okre la oby przepisy, które ju dzi w danym pa stwie czy Unii Europejskiej powinny obowi zywa, by zaspokoi oczekiwania wolno ci i sprawiedliwo ci. Katedry prawa holistycznego zast pi yby katedry pokoju, które powsta y po drugiej wojnie wiatowej, ale ich oddzia ywanie zanik o. Prawo holistyczne okre la oby warto ci cementuj ce ludzko oraz zespalaj ce j z innymi istotami ywymi i Kosmosem. Prawo to bra oby pod uwag sfer tego, co by powinno, czyli odwo ywa oby si do warto ci trwa ego pokoju. Zawiera oby gwarancje mo liwo ci lobbingu dla rodowisk dyskryminowanych i nierozporz dzaj cych dobrami materialnymi. Ustanowi oby instancje odwo awcze, bowiem mit decentralizacji doprowadzi do bezradno ci szerokich kr gów osób pokrzywdzonych. Prawo holistyczne przynios oby uprawnienie dla liberalizmu wiatopogl dowego równie wyra ne, co dla liberalizmu ekonomicznego. Zapewni oby dost p do publicznej telewizji rozmaitym grupom mniejszo ciowym cznie z osobami s dziwymi, kombatantami czy przedstawicielami gin cych zawodów. Prawo holistyczne przynios oby w duchu pluralizmu zakaz dyskryminacji medycyny pozaakademickiej oraz zapewni oby ochron zdrowia cz owieka przed wynalazkami technicznymi. Zawiera oby postulat odej cia od pojmowania ma e stwa w sposób zgodny z prawem kanonicznym, co przyczyni oby si do stworzenia spo ecze stwa pluralistycznego i u atwi o sytuacj imigrantów. Ponadto w duchu nauk papie a Jana XXIII prawo holistyczne uprawomocni oby w asno spó dzielcz oraz w asno pa stwow na równi z w asno ci prywatn. W pa stwach demokratycznych uznanych za najw a ciwsze w epoce globalizacji zmieniaj si po wyborach partie decyduj ce o ustawodawstwie i rz dzeniu. Wytwarza si chaos. Prawo holistyczne mia oby natomiast charakter ponadpartyjny; by oby kierunkowskazem przemian o znaczeniu fundamentalnym dla okre lonego pa stwa. Kierunkowskazem przemian wymuszonych przez postulat stworzenia spo- ecze stwa obywatelskiego w skali ca ego globu. Nie mo na uzna za zadowalaj c obecn sytuacj, bowiem interesy przeci tnych jednostek góruj nad dobrem ludzko ci i naszej planety. Najwy szy czas, by dora ne interesy przesta y dominowa. D enie do zysku materialnego oraz indywidualnego sukcesu, najcz ciej kosztem innych, nie mo e wystarcza. Niezb dne s wspólne dla ludzko ci idea y, czyli cele dalekosi ne. 14

15 Jerzy Kowalski O NIEKTÓRYCH TENDENCJACH ZMIAN W PRAWIE POLSKIM W swym wyst pieniu pragn wskaza niektóre kierunki modyþ kacji prawa polskiego, zachodz ce pod wp ywem procesu zmian w szeroko rozumianej rzeczywisto ci spo ecznej lub te zmian cywilizacyjnych w ogóle. Ponadto warto te wskaza niektóre kwestie rozwa ane aktualnie na gruncie teorii prawa. Okazuje si bowiem, e rozmaite zagadnienia zdawa oby si ju dostatecznie zanalizowane, powracaj. Na gruncie prawa konstytucyjnego dotyczy to na przyk ad pozycji ustrojowej prezydenta; podzia u w adz; do ko ca lat 90. ub. wieku trwa a wielka dyskusja na temat pa stwa prawa, stymulowana procesem przemian ustrojowych, reorientacj w zakresie Þ lozoþ i i aksjologii prawa, w zakresie koncepcji prawa (w szczególno ci zwrot ku koncepcji prawa natury w miejsce prawnopozytywnej koncepcji, i praktyczne implikacje tego zwrotu dla prawa konstytucyjnego i ustawodawstwa zwyk ego), a tak e w zwi zku z pracami nad now konstytucj. Je li w ustawie zasadniczej dokonano wielkiego zwrotu ku idei demokratycznego pa stwa prawa i konstytucyjnych gwarancji praw cz owieka, to po przyj ciu konstytucji owa dyskusja koncentrowa a si wokó praktycznych, ju politycznych i prawnych konsekwencji tej sytuacji. Dyskusja ta, udokumentowana bodaj dziesi tkami publikacji, zwie czona zosta a szczególnie wa nymi opracowaniami, i do tylko przypomnie prawem przyk adu publikacje prof. Marii Zmierczak i prof. S awomiry Wronkowskiej, ale przecie uczestniczy o w niej bardzo wielu luminarzy polskiego prawa, tak e judykatury. Tymczasem okazuje si, e by to tylko pewien etap dyskusji niejako wst pny, w nowej sytuacji polityczno ustrojowej. Zagadnienie jest nadal aktualne. wiadczy o tym m.in. ogólnopolska konferencja naukowa zorganizowana w bie cym roku przez Komitet Nauk Prawnych oraz Komitet Nauk Politycznych PAN. Obrady skoncentrowane by y wokó trzech g ównych zagadnie : 1. Pa stwo prawa w perspektywie nauk prawnych oraz politologii; 2. Pa stwo prawa w Rzeczypospolitej Polskiej. Rozwi zania ustrojowe, praktyka polityczna, opinie obywateli; 3. Pa stwo prawa a przemiany wspó czesnych mechanizmów w adzy. Artyku sprawozdawczy opublikowany przez Marzen Kordel w 7 tegorocznym numerze Pa stwa i Prawa nosi znamienny tytu : Spory wokó teorii i praktyki pa stwa prawa. Wydany 15

16 Jerzy Kowalski przez Wydawnictwo Sejmowe 15 lat temu tom opracowa nosi tytu : Polskie dyskusje o pa stwie prawa. W tym kontek cie mo na odnotowa powrót zagadnienia praworz dno ci. Odno nie do prawa administracyjnego cho mo e wydawa si, e jest to problem o do szczegó owym charakterze kwestia deþ nicji nadzoru (zw aszcza w relacji do kategorii kontrola ) jest nadal aktualna; ma to zwi zek z reaktywowaniem samorz du terytorialnego, a od pierwszych ustaw tzw. samorz dowych (pierwsza by a ustawa o samorz dzie gminnym) nie maleje ilo prac w szczególno ci doktorskich, monograþ i po wi conych ustawodawstwu samorz dowemu i w a nie ustaleniu deþ nicji nadzoru jak na razie bez dobrego rezultatu. Mo e by te zaskakuj ce, e znów podejmuje si rozwa ania na temat istoty samorz du, cho zr by polskiej teorii samorz du zosta y zbudowane ju w dwudziestoleciu mi dzywojennym. W Þ lozoþ i prawa mo na by powiedzie, e o prawie natury powiedziano chyba wszystko. A jednak ten w tek tematyczny powraca w ró nych aspektach. Podejmowane by y i s próby konstrukcji nowej dziedziny prawa jak prawo policyjne oraz nowej ga zi jurysprudencji jak biojurysprudencja. W zakresie prawa medycznego zaczyna pe niej zarysowywa si problematyka autonomii i praw pacjenta, jego zgody na terapi czy szerzej na dzia ania medyczne; rozwa any jest status prawny proembrionu; z wi ksz moc rozwa ane s prawne zagadnienia uporczywej terapii i eutanazji do niedawna by y to problemy w a ciwe raczej dla innej dziedziny wiedzy, bioetyki. W ci gu kilkunastu lat dokona a si w wielkim zakresie ewolucja prawa polskiego pod wp ywem technologii informatycznych, co oddaj ju dostatecznie wyrazi cie tytu y odpowiednich podr czników lub innych dzie : Prawo Internetu ; Prawo komputerowe ; Prawo karne komputerowe ; Wp yw Internetu na ewolucj pa stwa i prawa. Wszak yli my w okresie, kiedy s owa komputer, sieci komputerowe, Internet, cyberprzestrze nie by y znane. W nast pstwie gigantycznego rozwoju technologii cyfrowych i ich praktycznych zastosowa pojawi y si takie idee koncepcje, jak e Europa, e spo ecze stwo, e administracja, e biznes, i wkrótce idee te zacz - y by tak e jurydyzowane. W zwi zku z rewolucj technologiczn nowego typu pojawi y si dziesi tki zupe nie nowych kwestii prawnych i odpowiadaj cych im poj. Prawem przyk adu: elektroniczne czynno ci prawne i ich skuteczno (o wiadczenia woli, wadliwo ); podpis elektroniczny, zawarcie umowy w sieci Internet, rodzaje umów; wiadczenie us ug drog elek- 16

17 O niektórych tendencjach zmian w prawie polskim troniczn ; ochrona konsumenta w e umowach; prawo autorskie w spo ecze stwie informacyjnym; pieni dz elektroniczny; karnoprawna ochrona informacji w warunkach jej elektronicznego przetwarzania; ochrona danych osobowych.; cywilnoprawne poj cie pisemno ci w spo ecze stwie informacyjnym i jest to zarazem tytu artyku u szerzej rozwa aj cego to zagadnienie ( Pa stwo i Prawo 2009, z. 2). Pocz tek ewolucji prawa w tym zakresie wyznaczy a ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych z 4. II r., Dz.U. Nr 24, poz. 83 z pó n. zm. by to podstawowy akt prawny wyra nie reguluj cy kwesti ochrony programów komputerowych. Wi kszo polskich regulacji prawnych zwi zanych Internetem zosta- a wprowadzona do polskiego systemu prawa w zwi zku z procesem harmonizacji z prawem UE, w szczególno ci z dyrektywami Parlamentu Europejskiego i Rady z lat w sprawie aspektów prawnych us ug w spo ecze stwie informacyjnym, zw aszcza handlu elektronicznego w ramach rynku wewn trznego, w sprawie wspólnotowych ram w zakresie podpisu elektronicznego, w sprawie praw autorskich w e spo ecze stwie. W innym zakresie nale y odnotowa jako ju trwale ukszta towan tendencj odrodzenie studiów romanistycznych. Nie chodzi przy tym tylko o histori prawa rzymskiego jako tak ani o prawo rzymskie jako cz wyk adu historii prawa, ale o rozwijanie studiów nad jego aktualnym znaczeniem. Studium tego prawa jest pojmowane jako wprowadzenie do wspó czesnego prawa cywilnego, prywatnego; ujmuje si to prawo jako ius commune Europy i wobec tego oddzia uj ce na kszta towanie si europejskiej kultury prawnej, a tak e jako podstaw wspó czesnej dogmatyki prawniczej. Rozwin y si studia w szczególnym zakresie: paremie aci skie w wyst pieniach Rzecznika Praw Obywatelskich do SN i TK (zw aszcza: pacta sunt servanda, lex retro non agit, nullum crimen sine lege, dura lex sed lex, clara non sunt interpretandi). Podobnie aci skie paremie w orzecznictwie s dów polskich, zw aszcza SN i TK. O wspó czesnym znaczeniu prawa rzymskiego w pe ni wiadczy program badawczy realizowany w warszawskim o rodku romanistycznym Zasady wywodz ce si z prawa rzymskiego jako uzasadnienie legalno ci porz dku prawnego w Polsce w wietle orzecznictwa TK, SN i NSA. W programie tym znalaz y wyraz na przyk ad: kwestie skuteczno ci praw nabytych i problem retroaktywno ci prawa, koncepcji w asno ci prywatnej w wietle procesów prywatyzacyjnych i reprywatyzacyjnych, pozycja d u nika w stosunku obligacyjnym z punktu widzenia rzymskiej favor debitoris. Zarysowa a si dyskusja nad przywróceniem poj cia dobrych obyczajów jako klauzuli generalnej maj cej zast pi ewentualnie zasady wspó ycia spo ecznego, a wszak wiadomo, e boni mores by o jednym z podstawowych poj prawa rzym- 17

18 Jerzy Kowalski skiego prywatnego, które przenikn o do szeroko rozumianego prawa europejskiego. Szkoda, e dyskusja ta przesta a by kontynuowana. Nie sposób wskaza tutaj wszystkie kierunki zmian ustawodawstwa polskiego dokonanych w ci gu kilkunastu ostatnich lat. Nie sposób te scharakteryzowa wszystkie kierunki i zakresy dyskusji na gruncie doktryny. Tote zrozumia e jest, e proponowany przegl d ma tylko charakter fragmentaryczny, arbitralny, wynikaj cy z osobistego wyboru danych zagadnie. W najszerszym zakresie dokona a si modyþ kacja prawa polskiego w wyniku akcesji naszego kraju do Unii Europejskiej i przej cia wielu rozwi za z zakresu prawa mi dzynarodowego. Proces tych zmian, uj ty ju powszechnie zaakceptowan formu europeizacja prawa polskiego, przebiega (i nadal jest kontynuowany) w dwóch etapach: w okresie przedakcesyjnym (a wi c na etapie Stowarzyszenia RP ze Wspólnotami) oraz w okresie poakcesyjnym. Poj cie europeizacja prawa g boko zakorzeni o si w polszczy nie i w j zyku prawniczym, jest terminem powszechnie stosowanym w podr cznikach prawa, w publikacjach o charakterze prawniczym, politologicznym, oþ cjalno rz dowym itd. Proces implementacji zasad i norm prawa unijnego, zarówno prawa pierwotnego jak i wtórnego oraz proces harmonizacji prawa polskiego i unijnego, ma charakter mo na by powiedzie totalny, gdy ogarn stopniowo wszystkie dziedziny prawa, i w zwi zku z tym w sposób uprawniony okre la si : europeizacja polskiego prawa (lub europeizacja prawa krajowego) karnego, cywilnego, pracy, administracyjnego, prywatnego itd., i co sygnalizuj tytu y wielu opracowa z tego zakresu problemowego powsta ych w ostatnich latach. Jest to wi c i b dzie nadal proces ci g y, równoleg y do zmian zachodz cych w prawie unijnym i w sytuacji cz onkostwa Polski w Unii Europejskiej. Równocze nie dokonuje si recepcja rozwi za przyj tych w prawie europejskim (pozaunijnym), w szczególno ci dotyczy to recepcji ustale wielu konwencji mi dzynarodowych, dorobku prawnego Rady Europy, implementacji ratyþ kowanych rozmaitych umów mi dzynarodowych. Rozwa aj c przebieg przekszta ce polskiego prawa pod wp ywem transformacji ustrojowej po 1989 roku, przyj mo na za s uszn konstatacj prof. Wies awa Langa, i polskie prawo zmienia si ewolucyjnie zarówno na p aszczy nie aksjologicznej, jak równie instytucjonalnej. (Zob. W. Lang, Aksjologia polskiego systemu prawa w okresie transformacji ustrojowej, (w:) Przemiany polskiego prawa ( ), pod red. E. Kustry, Toru 2001). Prawo o cudzoziemcach Jednym z przyk adów owej ewolucji s przekszta cenia jednego z dzia ów prawa publicznego prawa o cudzoziemcach. Wybieram ten przyk ad nieprzypadko- 18

19 O niektórych tendencjach zmian w prawie polskim wo: prawo o cudzoziemcach koresponduje ze skomplikowan problematyk migracji we wspó czesnym wiecie jest to problem spo eczny, polityczny, ma ró ne aspekty ekonomiczne; jest to problem ujmowany w traktatach wspólnotowych, ma zwi zki z koncepcj wspólnego jednolitego rynku, z zasadami wolno ci przep ywu osób i us ug. W przyk adzie tym w a ciwe s dwa elementy charakterystyczne jeden to w a nie ów proces ewolucyjny, drugi to oddzia ywanie prawa mi dzynarodowego uniwersalnych standardów europejskich, okre lonych np. w Konwencji o statusie uchod ców, Mi dzynarodowym Pakcie Praw Politycznych i Obywatelskich. Uwzgl dni tu te trzeba wszystkie regulacje mi dzynarodowe dotycz ce wprost praw cz owieka to jest w a nie wspomniana p aszczyzna aksjologiczna. Jednocze nie te prawo to uwzgl dnia standardy wspólnotowe, wyra one w prawie wtórnym Unii Europejskiej, uwzgl dniaj c tzw. dorobek Schengen (acquis Schengen). Ewolucja polskiego prawa o cudzoziemcach przebiega a w trzech g ównych etapach: 1. nowelizacja ustawy o cudzoziemcach z 29 marca 1963 r. dokonana w 1991 roku; 2. przyj cie nowej ustawy z 25 czerwca 1997 r.; 3. nowelizacja tej ustawy dokonana 11 kwietnia 2001 roku pod wp ywem rozpocz tego procesu negocjacji o cz onkowstwo RP w UE. Ramy niniejszego wyst pienia sk aniaj do wskazania tylko kilku wybranych kierunków zmian prawa: ustawa z 1997 r. nie by a dostosowana do standardów UE, gdy proces dostosowawczy dopiero si rozpoczyna. W ocenie Komisji Europejskiej z 1999 r. ustawa ta nie uwzgl dnia a dostatecznie prawa pierwotnego i wtórnego reguluj cego materi wjazdu i pobytu cudzoziemców, cho uk ad stowarzyszeniowy zawiera w tym zakresie podstawowe zasady; w lad za tym nast pi o znaczne opó nienie w wydaniu aktów wykonawczych do ustawy. W wyniku niezb dnej nowelizacji polskie prawo o cudzoziemcach opiera si na normach, które mo na uzna za jego zasady przewodnie; na prymacie prawa mi dzynarodowego nad ustaw w materii regulowanej przepisami ustawy (art. 1 ust. 2 i 3); na zasadach odes ania do prawa mi dzynarodowego w przedmiocie niektórych norm materialnych (do Konwencji Genewskiej z 1951 r. i Protoko u Nowojorskiego z 1967 r. w odniesieniu do rozdzia u 5 ustawy o statusie cudzoziemca); oparcie modus operandi na k.p.a. z uwzgl dnieniem w danych sprawach innych procedur administracyjnych przewidzianych w kpk., kpc., na zasadzie dwuinstancyjno ci w post powaniach w sprawach cudzoziemców. 19

20 Jerzy Kowalski Przyj ta zosta a szeroka deþ nicja cudzoziemca, która jest identyczna z konstrukcjami jego deþ nicji w prawie innych pa stw europejskich. W zwi zku z wieloma uregulowaniami szczegó owymi mo na okre li, e co do zasady na regulacje polskiego prawa o cudzoziemcach (tak e w przedmiocie wydalenia) mia y wp yw zaci gni te zobowi zania mi dzynarodowe. Jednocze nie w latach zasz y nowe okoliczno ci wewn trzne i zewn trzne maj ce wp yw na nowe regulacje prawne. W pierwszym wymiarze wykszta ci o si ju stanowisko judykatury (TK, SN, NSA) w sprawach po o- enia prawnego cudzoziemca w Polsce i praktyki administracyjnej w tym zakresie, uwzgl dniaj ce m.in. kontekst praw cz owieka. W drugim zakresie zaistnia a konieczno uwzgl dnienia krytycznych uwag Komisji Europejskiej co do polityki wizowej, azylowej i imigracyjnej wchodz cej w sk ad I Filaru, i w tym tak e wspólnej polityki wobec pa stw trzecich. W efekcie Polska, uszczelniaj c granic, która w niedalekiej przysz o ci sta aby si zewn trzn granic UE, wypowiedzia a umowy o ruchu bezwizowym z 15 pa stwami. Wyst pi a tak e konieczno stopniowego realizowania acquis Schengen. Zatem wiele kwestii z tego zakresu uwzgl dni a nowelizacja z 2001 r. M.in. sprecyzowano i urealniono terminy w post powaniach w sprawach cudzoziemców, intencjonalnie k ad c kres niegodziwej praktyce administracyjnej w tym zakresie (tzn. przeci ganiu w czasie rozpatrzenia sprawy, a up ynie czas legalnego pobytu, co umo liwia wydalenie cudzoziemca jako ju nielegalnego); okre lono kategori dokument podró y w miejsce dotychczasowego paszportu; ujednolicono zasady wydawania wizy; zasady pobytu cudzoziemca oparte s na elementach prawa wspólnotowego i zobowi za RP z umów mi dzynarodowych; uregulowane zosta y zasady czenia rodzin w zwi zku z umowami mi dzynarodowymi RP dotycz cymi praw cz owieka (prawo do ycia w rodzinie, Konwencja o prawach dziecka)), z uwzgl dnieniem tak e orzecze ETS. W szczególno ci dodany rozdzia 10a uwzgl dnia za o enia dotycz ce Systemu Informacyjnego Schengen (SIS) wprowadzonego przez Porozumienie z Schengen. Uogólniaj c, mo na powiedzie, e polskie prawo o cudzoziemcach nabra o europejskiego wymiaru. DeÞ niowanie nadzoru w prawie administracyjnym i prawie gospodarczym publicznym Wspomniano ju, e od wielu lat ukazuj si dzie a, których autorzy deþ niuj nadzór, w tym tak e w relacji do kontroli. Próby zbudowania odpowiednich deþ nicji nie przynosz spodziewanych efektów, w zwi zku z czym mo na wskaza kilkana cie deþ nicji, z których znaczna cz jest wzajemnie cytowana (na zasadzie powiedzmy przegl du deþ nicji), jednak e bez próby ich oceny. Oczywista d - 20

PROCEDURY ZWIĄZANE Z REALIZACJĄ POLITYKI KONKURENCJI KOMISJA

PROCEDURY ZWIĄZANE Z REALIZACJĄ POLITYKI KONKURENCJI KOMISJA C 289/22 PROCEDURY ZWIĄZANE Z REALIZACJĄ POLITYKI KONKURENCJI KOMISJA POMOC PAŃSTWA WŁOCHY Pomoc państwa C 39/07 (ex N 188/07) Pomoc na restrukturyzację przyznana grupie Legler z branży włókienniczej Zaproszenie

Dettagli

EGZAMIN MATURALNY OD ROKU SZKOLNEGO 2014/2015 JĘZYK WŁOSKI POZIOM PODSTAWOWY

EGZAMIN MATURALNY OD ROKU SZKOLNEGO 2014/2015 JĘZYK WŁOSKI POZIOM PODSTAWOWY EGZAMIN MATURALNY OD ROKU SZKOLNEGO 2014/2015 JĘZYK WŁOSKI POZIOM PODSTAWOWY PRZYKŁADOWY ZESTAW ZADAŃ DLA OSÓB SŁABOSŁYSZĄCYCH (A3) Czas pracy: 100 minut Czas pracy będzie wydłużony zgodnie z opublikowanym

Dettagli

La crescente ondata migratoria mondiale viene analizzata principalmente

La crescente ondata migratoria mondiale viene analizzata principalmente GLI ITALIANI IN POLONIA DOPO IL 2004. STRATEGIE DELL ACCULTURAZIONE PSICOLOGICA IN UN PAESE DELLA GIOVANE EUROPA * Introduzione La crescente ondata migratoria mondiale viene analizzata principalmente dai

Dettagli

Imię Data Nazwisko Punkty Rok / Wydział

Imię Data Nazwisko Punkty Rok / Wydział TEST MODELOWY Język włoski B1E Imię Data Nazwisko Punkty Rok / Wydział Ocena Ascolto Słuchanie 15 pkt Prova n. 1 Ascolta il testo: è un dialogo tra due studenti. Poi completa le frasi. Solo una delle quattro

Dettagli

(Ogłoszenia) POSTĘPOWANIA ZWIĄZANE Z REALIZACJĄ POLITYKI KONKURENCJI KOMISJA EUROPEJSKA

(Ogłoszenia) POSTĘPOWANIA ZWIĄZANE Z REALIZACJĄ POLITYKI KONKURENCJI KOMISJA EUROPEJSKA C 28/18 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 1.2.2012 V (Ogłoszenia) POSTĘPOWANIA ZWIĄZANE Z REALIZACJĄ POLITYKI KONKURENCJI KOMISJA EUROPEJSKA POMOC PAŃSTWA REPUBLIKA WŁOSKA Pomoc państwa SA.32014 (11/C)

Dettagli

Egzamin maturalny od roku szkolnego 2014/2015. Język włoski Poziom rozszerzony. Przykładowy zestaw zadań dla uczniów słabowidzących (A4)

Egzamin maturalny od roku szkolnego 2014/2015. Język włoski Poziom rozszerzony. Przykładowy zestaw zadań dla uczniów słabowidzących (A4) Egzamin maturalny od roku szkolnego 2014/2015 Język włoski Poziom rozszerzony Przykładowy zestaw zadań dla uczniów słabowidzących (A4) Czas pracy: 150 minut (Czas pracy będzie wydłużony zgodnie z opublikowanym

Dettagli

Commissione per l'ambiente, la sanità pubblica e la sicurezza alimentare

Commissione per l'ambiente, la sanità pubblica e la sicurezza alimentare PARLAMENTO EUROPEO 2009-2014 Commissione per l'ambiente, la sanità pubblica e la sicurezza alimentare 14.5.2013 2012/0266(COD) EMENDAMENTI 599-907 Progetto di relazione Dagmar Roth-Behrendt (PE507.972v02-00)

Dettagli

Gruppo di lavoro per i B.E.S. D.D. 3 Circolo Sanremo. Autore: Marino Isabella P roposta di lavoro per le attività nei laboratori di recupero

Gruppo di lavoro per i B.E.S. D.D. 3 Circolo Sanremo. Autore: Marino Isabella P roposta di lavoro per le attività nei laboratori di recupero Competenza/e da sviluppare GIOCO: SCARABEO CON SILLABE OCCORRENTE: MATERIALE ALLEGATO E UN SACCHETTO PER CONTENERE LE SILLABE RITAGLIATE. ISTRUZIONI Saper cogliere/usare i suoni della lingua. Saper leggere

Dettagli

Centro Internazionale di Mediazione delle Camere di Commercio Estere. Regolamento di Mediazione

Centro Internazionale di Mediazione delle Camere di Commercio Estere. Regolamento di Mediazione Centro Internazionale di Mediazione delle Camere di Commercio Estere Regolamento di Mediazione Contenuto Preambolo............................................... 3 Art. 1 Disposizioni generali.......................................

Dettagli

Teologia pastoralna, counseling pastoralny towarzyszenie duszpasterskie, modele poradnictwa

Teologia pastoralna, counseling pastoralny towarzyszenie duszpasterskie, modele poradnictwa 113 R Bielańskie Studia Teologiczne 1/2015, s. 113-127 o. Krzysztof Trębski IL COUNSELING PASTORALE (PASTORAL COUNSELING) UNA FORMA DI AIUTO PASTORALE NEL CAMMINO DI FEDE. Teologia pastoralna, counseling

Dettagli

(Ogłoszenia) POSTĘPOWANIA ZWIĄZANE Z REALIZACJĄ POLITYKI KONKURENCJI KOMISJA EUROPEJSKA

(Ogłoszenia) POSTĘPOWANIA ZWIĄZANE Z REALIZACJĄ POLITYKI KONKURENCJI KOMISJA EUROPEJSKA C 29/10 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 29.1.2011 V (Ogłoszenia) POSTĘPOWANIA ZWIĄZANE Z REALIZACJĄ POLITYKI KONKURENCJI KOMISJA EUROPEJSKA POMOC PAŃSTWA WŁOCHY Pomoc państwa C 14/10 (ex NN 25/10 i

Dettagli

CELEBRAZIONI DEL BICENTENARIO DELLA NASCITA DI GIUSEPPE VERDI 1813-2013. Seminario del prof. Stefano Ragni

CELEBRAZIONI DEL BICENTENARIO DELLA NASCITA DI GIUSEPPE VERDI 1813-2013. Seminario del prof. Stefano Ragni CELEBRAZIONI DEL BICENTENARIO DELLA NASCITA DI GIUSEPPE VERDI 1813-2013 Seminario del prof. Stefano Ragni (Conservatorio Morlacchi e ) Konspekty wykładów na zaproszenie Zakładu Italianistyki UŁ w ramach

Dettagli

(Ogłoszenia) POSTĘPOWANIA ZWIĄZANE Z REALIZACJĄ POLITYKI KONKURENCJI KOMISJA EUROPEJSKA

(Ogłoszenia) POSTĘPOWANIA ZWIĄZANE Z REALIZACJĄ POLITYKI KONKURENCJI KOMISJA EUROPEJSKA 12.2.2013 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej C 40/15 V (Ogłoszenia) POSTĘPOWANIA ZWIĄZANE Z REALIZACJĄ POLITYKI KONKURENCJI KOMISJA EUROPEJSKA POMOC PAŃSTWA WŁOCHY Pomoc państwa SA.23098 (C 37/2007) Aeroporto

Dettagli

STATO, DIRITTO, RELIGIONE

STATO, DIRITTO, RELIGIONE ROCZNIKI FILOZOFICZNE Tom LXII, numer 1 2014 VITTORIO POSSENTI * STATO, DIRITTO, RELIGIONE IL DIALOGO TRA JÜRGEN HABERMAS E JOSEPH RATZINGER * Le basi dello Stato liberale, la questione del diritto positivo

Dettagli

KOMISJA EUROPEJSKA. (Tekst mający znaczenie dla EOG) (2010/C 292/12)

KOMISJA EUROPEJSKA. (Tekst mający znaczenie dla EOG) (2010/C 292/12) C 292/30 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 28.10.2010 KOMISJA EUROPEJSKA POMOC PAŃSTWA REPUBLIKA WŁOSKA Pomoc państwa C 20/10 (ex N 536/08 i ex NN 32/10) SOGAS Società per la gestione dell aeroporto

Dettagli

MODULAR TRAINING PROGRAM PROGRAMMA MODULARE DI FORMAZIONE. for the specialization: per la specializzazione in

MODULAR TRAINING PROGRAM PROGRAMMA MODULARE DI FORMAZIONE. for the specialization: per la specializzazione in Polish Gypsum Association Institute for Sustainable Technologies National Research Institute Istituto per le Tecnologie Sostenibili Istituto Nazionale per la Ricerca MODULAR TRAINING PROGRAM PROGRAMMA

Dettagli

L APPRENDIMENTO DELLA LINGUA STRANIERA ALL UNIVERSITÀ E LA FORMAZIONE ALLA TRA- DUZIONE. ALCUNE IPOTESI

L APPRENDIMENTO DELLA LINGUA STRANIERA ALL UNIVERSITÀ E LA FORMAZIONE ALLA TRA- DUZIONE. ALCUNE IPOTESI Romanica Cracoviensia 11 / 2011 Università Jagellonica di Cracovia L APPRENDIMENTO DELLA LINGUA STRANIERA ALL UNIVERSITÀ E LA FORMAZIONE ALLA TRA- DUZIONE. ALCUNE IPOTESI Il presente articolo intende presentare

Dettagli

La Santa Sede GIOVANNI PAOLO II

La Santa Sede GIOVANNI PAOLO II La Santa Sede GIOVANNI PAOLO II UDIENZA GENERALE Mercoledì, 19 maggio 1999 Il dialogo con le grandi religioni mondiali 1. Il libro degli Atti degli Apostoli riporta un discorso di san Paolo agli Ateniesi,

Dettagli

U n po z z o art e s i a n o (fora g e) per l ap p r o v v i g i o n a m e n t o di ac q u a pot a b i l e.

U n po z z o art e s i a n o (fora g e) per l ap p r o v v i g i o n a m e n t o di ac q u a pot a b i l e. In m o l ti pa e s i po c o svil u p p a t i, co m p r e s o il M al i, un a dell a pri n c i p a l i ca u s e di da n n o alla sal u t e e, in ulti m a ista n z a, di m o r t e, risi e d e nell a qu al

Dettagli

STUDIA ROM ANICA POSNANIENSIA UAM Vol. 34 Poznań 2007 LITTÉRATURE ANDREA F. DE CARLO. Università degli Studi di Lecce

STUDIA ROM ANICA POSNANIENSIA UAM Vol. 34 Poznań 2007 LITTÉRATURE ANDREA F. DE CARLO. Università degli Studi di Lecce STUDIA ROM ANICA POSNANIENSIA UAM Vol. 34 Poznań 2007 LITTÉRATURE ANDREA F. DE CARLO Università degli Studi di Lecce ALLA RICERCA DELL ARCADIA DEGLI ARTISTI'. IL VIAGGIO IN ITALIA DI JÓZEF IGNACY KRASZEWSKI*

Dettagli

EGZAMIN MATURALNY OD ROKU SZKOLNEGO 2014/2015 JĘZYK WŁOSKI POZIOM PODSTAWOWY

EGZAMIN MATURALNY OD ROKU SZKOLNEGO 2014/2015 JĘZYK WŁOSKI POZIOM PODSTAWOWY EGZAMIN MATURALNY OD ROKU SZKOLNEGO 2014/2015 JĘZYK WŁOSKI POZIOM PODSTAWOWY PRZYKŁADOWY ZESTAW ZADAŃ (A1) Czas pracy: 120 minut GRUDZIEŃ 2013 Zadanie 1. (0 5) Usłyszysz dwukrotnie rozmowę na temat kolekcjonowania

Dettagli

(Ogłoszenia) POSTĘPOWANIA ZWIĄZANE Z REALIZACJĄ POLITYKI KONKURENCJI KOMISJA EUROPEJSKA

(Ogłoszenia) POSTĘPOWANIA ZWIĄZANE Z REALIZACJĄ POLITYKI KONKURENCJI KOMISJA EUROPEJSKA C 323/6 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 24.10.2012 V (Ogłoszenia) POSTĘPOWANIA ZWIĄZANE Z REALIZACJĄ POLITYKI KONKURENCJI KOMISJA EUROPEJSKA POMOC PAŃSTWA WŁOCHY Pomoc państwa nr SA.33063 (2012/C)

Dettagli

Lo statuto e la codificazione della norma interpuntiva in Italia e in Polonia

Lo statuto e la codificazione della norma interpuntiva in Italia e in Polonia Publié dans Bulletin VALS-ASLA, n spécial, tome 1, 35-48, 2015, source qui doit être utilisée pour toute référence à ce travail Lo statuto e la codificazione della norma interpuntiva in Italia e in Polonia

Dettagli

Maria Malinowska 1. INTRODUZIONE 2. COMPONENTI DELLA COMPETENZA COMUNICATIVA. Romanica Cracoviensia 11 / 2011. Università Jagellonica di Cracovia

Maria Malinowska 1. INTRODUZIONE 2. COMPONENTI DELLA COMPETENZA COMUNICATIVA. Romanica Cracoviensia 11 / 2011. Università Jagellonica di Cracovia Romanica Cracoviensia 11 / 2011 Università Jagellonica di Cracovia IL RUOLO DELLA COM- PETENZA LINGUISTICA NELL ACQUISIZIONE DELLA COMPETENZA COMUNICA- TIVA IN ITALIANO COME LS (APPRENDENTI DI MADRELIN-

Dettagli

PRATICHE CORRETTE PER L'INSEGNAMENTO DELL'IMPRENDITORIALITÀ E L'AVVIO DI UN EFFICACE ECO-SISTEMA IMPRENDITORIALE IN EUROPA

PRATICHE CORRETTE PER L'INSEGNAMENTO DELL'IMPRENDITORIALITÀ E L'AVVIO DI UN EFFICACE ECO-SISTEMA IMPRENDITORIALE IN EUROPA PRATICHE CORRETTE PER L'INSEGNAMENTO DELL'IMPRENDITORIALITÀ E L'AVVIO DI UN EFFICACE ECO-SISTEMA IMPRENDITORIALE IN EUROPA PRATICHE CORRETTE PER L'INSEGNAMENTO DELL'IMPRENDITORIALITÀ E L'AVVIO DI UN EFFICACE

Dettagli

CERTYFIKAT JĘZYKOWY UNIWERSYTETU WARSZAWSKIEGO EGZAMIN Z JĘZYKA OBCEGO NA POZIOMIE B1 TEST PRZYKŁADOWY

CERTYFIKAT JĘZYKOWY UNIWERSYTETU WARSZAWSKIEGO EGZAMIN Z JĘZYKA OBCEGO NA POZIOMIE B1 TEST PRZYKŁADOWY CERTYFIKAT JĘZYKOWY UNIWERSYTETU WARSZAWSKIEGO EGZAMIN Z JĘZYKA OBCEGO NA POZIOMIE B1 TEST PRZYKŁADOWY odpowiedzi na pytania do testów 1.1, 2.1, 2.2, 2.3, 3.1 wpisuj na kartę odpowiedzi numer 1 odpowiedzi

Dettagli

B A N D O D I G A R A D A P P A L T O D I L A V O R I

B A N D O D I G A R A D A P P A L T O D I L A V O R I B A N D O D I G A R A D A P P A L T O D I L A V O R I S E Z I O N E I ) : A M M I N I ST R A Z I O N E A G G I U D I C A T R I C E I. 1 ) D e n o m i n a z i o ne, i n d ir i z z i e p u n t i d i c o

Dettagli

Non-corrispondenza. 1 fonema 2 o 3 grafemi. / ts k dz g / c-ci c-ch-q g-gi g-gh. /N S L / gn-gni sc-sci gl-gli

Non-corrispondenza. 1 fonema 2 o 3 grafemi. / ts k dz g / c-ci c-ch-q g-gi g-gh. /N S L / gn-gni sc-sci gl-gli CONSIGLI PER L APPRENDIMENTO DELLA LETTO-SCRITTURA (a cura della Dott.ssa Allamandri Valeria) Si consiglia di utilizzare il materiale Imparo a leggere giocando Ed.Esperienze 0172-646321, www.esperienzeditrice.it

Dettagli

Acqua, sapone, dentifricio e spazzolino

Acqua, sapone, dentifricio e spazzolino Solista Coro Ú 111 c c Acqua, sapone, dentifricio e spazzolino Testo : Maria Cristina Meloni - Musica : Andrea Vaschetti (Introd Pianoforte Fa Do Sol Do ) Do Fa Ó Œ j Œ A Ac-qua, sa - po - ne, den - ti

Dettagli

Il concetto di citizenship nelle PP.AA. europee

Il concetto di citizenship nelle PP.AA. europee A cura del prof. Tadeusz (Tadek) Lewicki Università Pontificia Salesiana Il concetto di citizenship nelle PP.AA. europee Roma, 4-5 marzo 2010 La cittadinanza tradizionale intesa come l essere il membro

Dettagli

i i i: i I i i!i!, i i i

i i i: i I i i!i!, i i i S I D RA D red g i n g, M a r i n e & E n v i ro n m e n ta l C o n t ra ct o r i i i: i I i i!i!, i i i P ro g ett a e d e s e g u e d a p i ù d i 3 0 a n n i o p e re m a r i tt i m e i n I t a l i a

Dettagli

MARCO ANGELINI. solchi urbani

MARCO ANGELINI. solchi urbani MARCO ANGELINI solchi urbani Galleria Andre - Via Giulia 175, Roma - 10-26 GIUGNO 2010 Marco Angelini-solchi urbani Marco Angelini solchi urbani urban grooves miejskie bruzdy in collaborazione con Tiziana

Dettagli

(Tekst mający znaczenie dla EOG) (2013/C 152/04)

(Tekst mający znaczenie dla EOG) (2013/C 152/04) C 152/30 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 30.5.2013 POMOC PAŃSTWA WŁOCHY Pomoc państwa nr SA.33983 (2013/C) (ex 2012/NN) (ex 2011/N) rekompensata dla portów lotniczych na Sardynii z tytułu obowiązku

Dettagli

La Santa Sede GIOVANNI PAOLO II UDIENZA GENERALE. Mercoledì, 5 gennaio 1983

La Santa Sede GIOVANNI PAOLO II UDIENZA GENERALE. Mercoledì, 5 gennaio 1983 La Santa Sede GIOVANNI PAOLO II UDIENZA GENERALE Mercoledì, 5 gennaio 1983 1. Io... prendo te... come mia sposa ; Io... prendo te... come mio sposo : queste parole sono al centro della liturgia del matrimonio

Dettagli

Una voce poco fa / Barbiere di Siviglia

Una voce poco fa / Barbiere di Siviglia Una voce oco a / Barbiere di Siviglia Andante 4 3 RÔ tr tr tr 4 3 RÔ & K r # Gioachino Rossini # n 6 # R R n # n R R R R # n 8 # R R n # R R n R R & & 12 r r r # # # R Una voce oco a qui nel cor mi ri

Dettagli

I contratti innominati e il cosiddetto Lebensrettungsvertrag nel diritto romano

I contratti innominati e il cosiddetto Lebensrettungsvertrag nel diritto romano PRAWO STUDIA WARMIŃSKIE 51 (2014) ISSN 0137-6624 Alessandro Hirata Faculdade de Direito de Ribeirão Preto Universita di Sao Paolo I contratti innominati e il cosiddetto Lebensrettungsvertrag nel diritto

Dettagli

ESEMPI DEL CONCETTO DI GIUSTIZIA NELLA LETTERATURA ITALIANA

ESEMPI DEL CONCETTO DI GIUSTIZIA NELLA LETTERATURA ITALIANA Davide Artico (Uniwersytet Wrocławski) ESEMPI DEL CONCETTO DI GIUSTIZIA NELLA LETTERATURA ITALIANA ABSTRACT From its very beginning, Italian literature has presented a conceptual opposition between justice

Dettagli

STANDARD FORMALI NELLE TRADUZIONI AUTENTICATE IT PL FORMAL STANDARDS OF SWORN TRANSLATION IT PL WYMOGI FORMALNE W TŁUMACZNIACH POŚWIADCZONYCH IT PL

STANDARD FORMALI NELLE TRADUZIONI AUTENTICATE IT PL FORMAL STANDARDS OF SWORN TRANSLATION IT PL WYMOGI FORMALNE W TŁUMACZNIACH POŚWIADCZONYCH IT PL KWARTALNIK NEOFILOLOGICZNY, LXI, 1/2014 DANIEL SŁAPEK (WROCŁAW) STANDARD FORMALI NELLE TRADUZIONI AUTENTICATE IT PL FORMAL STANDARDS OF SWORN TRANSLATION IT PL WYMOGI FORMALNE W TŁUMACZNIACH POŚWIADCZONYCH

Dettagli

www.ipospadia.it Dott:Giacinto Marrocco

www.ipospadia.it Dott:Giacinto Marrocco www.ipospadia.it Dott:Giacinto Marrocco Le Malformazioni dei Genitali nell'infanzia Un sito dedicato ai pediatri ed ai genitori di bambini con patologie acquisite o congenite degli organi genitali EPISPADIA

Dettagli

Historia Constitucional E-ISSN: 1576-4729 historiaconstitucional@gmail.com Universidad de Oviedo España

Historia Constitucional E-ISSN: 1576-4729 historiaconstitucional@gmail.com Universidad de Oviedo España Historia Constitucional E-ISSN: 1576-4729 historiaconstitucional@gmail.com Universidad de Oviedo España Palka, Beata María LA COSTITUZIONE POLACCA DEL 3 MAGGIO 1791: TRA TRADIZIONE E MODERNITÀ Historia

Dettagli

RELAZIONE FINANZIARIA 31 DICEMBRE 2013

RELAZIONE FINANZIARIA 31 DICEMBRE 2013 RELAZIONE FINANZIARIA AL 31 DICEMBRE 213 PAGINA BIANCA 3/58 Indice Organi Sociali... 6 Consiglio di Amministrazione... 6 Collegio Sindacale... 6 Società di Revisione... 6 Specialist... 6 Nomad... 6 Struttura

Dettagli

ILLUSTRATORI IL DESIGN POLACCO POSTER A TIRATURA LIMITATA

ILLUSTRATORI IL DESIGN POLACCO POSTER A TIRATURA LIMITATA ILLUSTRATORI IL DESIGN POLACCO POSTER A TIRATURA LIMITATA Dominik Cymer / Cyber Kids on Real www.cyberkids.pl Grazie alla sua decennale esperienza nell illustrazione e nel design, Dominik Cymer collabora

Dettagli

Asilo negli Stati UE: Polonia

Asilo negli Stati UE: Polonia Asilo negli Stati UE: Polonia 1 - I DATI 3 2 AVVIO DELLA PROCEDURA... 4 3 ACCOGLIENZA DEI RICHIEDENTI ASILO 6 4 ESAME DELLA DOMANDA 9 4.1 Organo responsabile della domanda 4.2 Le procedure di esame della

Dettagli

Noty o autorach/note sugli autori

Noty o autorach/note sugli autori Noty o autorach/note sugli autori Sonia Maura Barillari è professoressa associata di Filologia Romanza presso l Università degli Studi di Genova ed è Presidente della sezione scuola della Società Italiana

Dettagli

TABELLA VOCI BILANCIO INTEGRALE

TABELLA VOCI BILANCIO INTEGRALE TABELLA VOCI BILANCIO INTEGRALE Codice Descrizione Stato Patrimoniale ATTIVO 1001 P4 A. CREDITI VERSO SOCI 1002 P2 CREDITI VERSO SOCI di cui: Parte richiamata 1039 R9 B. TOTALE IMMOBILIZZAZIONI sep.ind.

Dettagli

QUANDO TRADURRE PONE QUESTIONI DI GENERE

QUANDO TRADURRE PONE QUESTIONI DI GENERE Differenze linguistiche e culturali QUANDO TRADURRE PONE QUESTIONI DI GENERE Districarsi tra lingue diverse suscita sempre numerosi problemi concreti di ordine grammaticale, morfologico, sintattico, lessicale,

Dettagli

Consigliera di Parità Provincia di Vibo Val. Comitato Pari Opportunità Provincia di Vibo Valentia

Consigliera di Parità Provincia di Vibo Val. Comitato Pari Opportunità Provincia di Vibo Valentia Consigliera di Parità Provincia di Vibo Val. Comitato Pari Opportunità Provincia di Vibo Valentia A tutte le donne del mondo, a tutte quelle donne che se pur lontane tra loro condividono intime realtà,

Dettagli

IL MERCATO DELLA R.C. AUTO IN ITALIA: ANDAMENTI, CRITICITÀ E CONFRONTI EUROPEI

IL MERCATO DELLA R.C. AUTO IN ITALIA: ANDAMENTI, CRITICITÀ E CONFRONTI EUROPEI IL MERCATO DELLA R.C. AUTO IN ITALIA: ANDAMENTI, CRITICITÀ E CONFRONTI EUROPEI Dario Focarelli Direttore Generale ANIA Milano, 12 marzo 2013 «LA RESPONSABILITÀ CIVILE AUTOMOBILISTICA STRATEGIA, INNOVAZIONE

Dettagli

La Santa Sede GIOVANNI PAOLO II UDIENZA GENERALE. Mercoledì, 29 agosto 1990

La Santa Sede GIOVANNI PAOLO II UDIENZA GENERALE. Mercoledì, 29 agosto 1990 La Santa Sede GIOVANNI PAOLO II UDIENZA GENERALE Mercoledì, 29 agosto 1990 1. Dopo la sua risurrezione, Gesù apparve agli undici apostoli e disse loro: Andate dunque e ammaestrate tutte le nazioni, battezzandole

Dettagli

Tomasz Skocki Il tramonto degli imperi. Crisi dell ideale coloniale ne La riva della vita minore di Alessandro Spina

Tomasz Skocki Il tramonto degli imperi. Crisi dell ideale coloniale ne La riva della vita minore di Alessandro Spina 110 Il tramonto degli imperi. Crisi dell ideale coloniale ne La riva della vita minore di Alessandro Spina Non sarebbe errato definire Alessandro Spina, nom de plume dello scrittore siriano italofono Basili

Dettagli

KWARTALNIK NEOFILOLOGICZNY

KWARTALNIK NEOFILOLOGICZNY POLSKA AKADEMIA NAUK WYDZIAŁ I NAUK HUMANISTYCZNYCH I SPOŁECZNYCH SPOŁECZNA AKADEMIA NAUK W ŁODZI ROCZNIK LXI ZESZYT 2/2014 KWARTALNIK NEOFILOLOGICZNY WARSZAWA 2014 Wydawca POLSKA AKADEMIA NAUK Wydział

Dettagli

TEMA 3: Processi di trasformazione

TEMA 3: Processi di trasformazione cocittmi304 TEMA 3: Processi di trasformazione Raccolta di materiali Trasformazione interna Il cambiamento dei rapporti polacco-tedeschi alla luce dei libri di storia nell esempio della descrizione del

Dettagli

Fo glio d in stal la zio ne

Fo glio d in stal la zio ne Fo glio d in stal la zio ne Ma nua le n 18682 Rev. - Questo apparecchio è studiato per funzionare con impianti elettrici da 12Vcc con Negativo a massa. Prima di installarlo controllare la tensione della

Dettagli

LA MANCANZA DELLA LIBERTA INTERNA NEL CASO DI UN GRAVE DISTURBO DELLA PERSONALITA

LA MANCANZA DELLA LIBERTA INTERNA NEL CASO DI UN GRAVE DISTURBO DELLA PERSONALITA Łódzkie Studia Teologiczne 2002 2003, 11 12 KS. GRZEGORZ LESZCZYŃSKI Wyższe Seminarium Duchowne Łódź LA MANCANZA DELLA LIBERTA INTERNA NEL CASO DI UN GRAVE DISTURBO DELLA PERSONALITA Gli atti umani provengono

Dettagli

Scegli il meglio per la tua informazione giuridica.

Scegli il meglio per la tua informazione giuridica. lex 24 codici civile Processo ico telemat immobili contratti società ne circolazio stradale lavoro famiglia ilità responsab to en im c ar e ris E-Learning mediazione penale servizi lass Business C to it

Dettagli

VDS-EX4 VDS-EX8 KIT ESPANSIONE PERIFERICA VDS. Istruzioni INSTALLAZIONE. Ma nua le n 17540 Rev. -

VDS-EX4 VDS-EX8 KIT ESPANSIONE PERIFERICA VDS. Istruzioni INSTALLAZIONE. Ma nua le n 17540 Rev. - KIT ESPANSIONE PERIFERICA VDS VDS-EX4 VDS-EX8 Istruzioni INSTALLAZIONE Ma nua le n 17540 Rev. - Le informazioni presenti in questo manuale sostituiscono quanto in precedenza pubblicato. Sicep si riserva

Dettagli

Certificazione in didattica dell italiano a stranieri.

Certificazione in didattica dell italiano a stranieri. F O R M A T O E U R O P E O P E R I L C U R R I C U L U M V I T A E INFORMAZIONI PERSONALI Nome Indirizzo LORUSSO ANTONIA CHIARA RITA N. 11, VIA S. LUCIA FILIPPINI, 70032, BITONTO (BA), ITALIA Telefono

Dettagli

elmeg T444 Istru zio ni per l'uso Ita lia no

elmeg T444 Istru zio ni per l'uso Ita lia no elmeg T444 Istru zio ni per l'uso Ita lia no Dichiarazione di conformità e marcatura CE Questo dispositivo è conforme alla direttiva comunitaria R&TTE 5/1999/CE:»Direttiva 1999/5/CE del Parlamento europeo

Dettagli

ITALIANISMI IN LITUANO DOVUTI AL TRAMITE POLACCO

ITALIANISMI IN LITUANO DOVUTI AL TRAMITE POLACCO Romanica Cracoviensia 11 / 2011 Stanisław Widłak Università Jagellonica di Cracovia ITALIANISMI IN LITUANO DOVUTI AL TRAMITE POLACCO Il problema degli italianismi in quanto prestiti indiretti, passati

Dettagli

LINGUAGGIO DELLA SECONDA REPUBBLICA NEL PANORAMA DELLA COMUNI- CAZIONE POLITICA ALL ALBA DEL NUOVO MILLENIO

LINGUAGGIO DELLA SECONDA REPUBBLICA NEL PANORAMA DELLA COMUNI- CAZIONE POLITICA ALL ALBA DEL NUOVO MILLENIO Università Jagellonica di Cracovia LINGUAGGIO DELLA SECONDA REPUBBLICA NEL PANORAMA DELLA COMUNI- CAZIONE POLITICA ALL ALBA DEL NUOVO MILLENIO Nella seconda metà del ventesimo secolo la comunicazione politica

Dettagli

PROBLEMATICHE CIRCA LA DIFESA DELLA VITA E LA RICERCA SCIENTIFICA 1

PROBLEMATICHE CIRCA LA DIFESA DELLA VITA E LA RICERCA SCIENTIFICA 1 Teka Kom. Praw. OL PAN, 2013, 112 126 PROBLEMATICHE CIRCA LA DIFESA DELLA VITA E LA RICERCA SCIENTIFICA 1 S.E.R. Summary. Human life is sacred and inviolable because God is its Creator and only He has

Dettagli

APOSTOLATO UNIVERSALE - Continuità e sviluppo Rivista semestrale dell Istituto S. Vincenzo Pallotti - Roma Anno XII - n. 23/2010, pp.

APOSTOLATO UNIVERSALE - Continuità e sviluppo Rivista semestrale dell Istituto S. Vincenzo Pallotti - Roma Anno XII - n. 23/2010, pp. APOSTOLATO UNIVERSALE - Continuità e sviluppo Rivista semestrale dell Istituto S. Vincenzo Pallotti - Roma Anno XII - n. 23/2010, pp. 13-26 PALLOTTI OGGI HOSPICE PALLOTTINO E IL CENTRO DI EDUCAZIONE AL

Dettagli

Al Comando generale del Corpo delle capitanerie di porto- Guardia Costiera Reparto 5 - Ufficio III Viale dell Arte, 16 00144 Roma

Al Comando generale del Corpo delle capitanerie di porto- Guardia Costiera Reparto 5 - Ufficio III Viale dell Arte, 16 00144 Roma Al Comando generale del Corpo delle capitanerie di porto- Guardia Costiera Reparto 5 - Ufficio III Viale dell Arte, 16 00144 Roma e ss.mm.ii. Il sottoscritto Codice Fiscale Nato a il Residente in Via/P.zza

Dettagli

LA DIPENDENZA DA INTERNET TRA GLI ADOLESCENTI. UNA RICERCA SUL TERRITORIO ROMANO

LA DIPENDENZA DA INTERNET TRA GLI ADOLESCENTI. UNA RICERCA SUL TERRITORIO ROMANO Ks. Zbigniew Formella SDB, Marco Nicoli Università Pontificia Salesiana, Roma SEMINARE t. 35 * 2014, nr 2, s. 113-124 LA DIPENDENZA DA INTERNET TRA GLI ADOLESCENTI. UNA RICERCA SUL TERRITORIO ROMANO 1.

Dettagli

La massoneria nelle disposizioni del «Codex Iuris Canonici» del 1917 e del 1983 Collana Editore

La massoneria nelle disposizioni del «Codex Iuris Canonici» del 1917 e del 1983 Collana Editore Autore/autori Curatore/i Titolo Zbigniew Suchecki I libri del Faro - Schede a cura di Giuseppe Grana La massoneria nelle disposizioni del «Codex Iuris Canonici» del 1917 e del 1983 Collana Editore Ed.

Dettagli

P a r m a e P i a c e n z a

P a r m a e P i a c e n z a F o n d i t o r e E p o c a S e d e f o n d e r i a N o t e A l e s s i B IB L IO G R A F IA : S c a r a b e l l i Z u n t i ; E n r i c o D a l l ' O l i o. La campana grossa della torre della piazza,

Dettagli

ASSISTENZA INFO FORMATIVA E PROCEDURE AMMINISTRATIVE

ASSISTENZA INFO FORMATIVA E PROCEDURE AMMINISTRATIVE Polonia ASSISTENZA INFO FORMATIVA E PROCEDURE AMMINISTRATIVE Ufficio brevetti della Repubblica di Polonia Indirizzo: Al. Niepodległości 188/192 PL 00 950 Varsavia Voivodato di Masovia Telefono: +48 22

Dettagli

ter i nas quae inhumanum tyrannum e principatu dequae a barbara superstitione quae fecisti cessare ignis adofidelium sti sti mis nem

ter i nas quae inhumanum tyrannum e principatu dequae a barbara superstitione quae fecisti cessare ignis adofidelium sti sti mis nem 70 stellae innociduquae deceptionis fornacem ex- ae stin- ma- xi- ter sti splendor my- quae Trinitatis arcana addiscentes sti- il- ci lu- die- mi- i nas quae inhumanum tyrannum e principatu dequae a barbara

Dettagli

BILANCI PROVVISORI: SCRITTORI ITALIANI NELLA POLONIA DEL LIBERO MERCATO 1 ITALIAN WRITERS IN FREE MARKET POLAND: AN INTRODUCTORY ASSESSMENT

BILANCI PROVVISORI: SCRITTORI ITALIANI NELLA POLONIA DEL LIBERO MERCATO 1 ITALIAN WRITERS IN FREE MARKET POLAND: AN INTRODUCTORY ASSESSMENT KWARTALNIK NEOFILOLOGICZNY, LXII, 2/2015 DARIO PROLA (WARSZAWA) BILANCI PROVVISORI: SCRITTORI ITALIANI NELLA POLONIA DEL LIBERO MERCATO 1 ITALIAN WRITERS IN FREE MARKET POLAND: AN INTRODUCTORY ASSESSMENT

Dettagli

el meg ICT Mon tag gio Italiano

el meg ICT Mon tag gio Italiano el meg ICT Mon tag gio Italiano Di chia ra zio ne di con for mi tà e mar ca tu ra CE Ques to dis po si ti vo è con for me alla di ret ti va co mu ni ta ria R&TTE 5/999/CE:»Di ret ti va 999/5/CE del Par

Dettagli

La Ma d d a l e n a. riflette in se l i n t e r a p e n i s ol a e in u n c e r t o

La Ma d d a l e n a. riflette in se l i n t e r a p e n i s ol a e in u n c e r t o m e d o r o La Ma d d a l e n a. La Ma d d a l e n a è, p e r c o s i d i r e, u n m i c r o c o sm o a u t o s u f f i c i e n t e, s t a c c a t o c o n il s u o a r c i p el a g o dalla Sa r d e g

Dettagli

S U L L A V I A D E L L A S E L C E

S U L L A V I A D E L L A S E L C E S U L L A V I A D E L L A S E L C E Dopo aver fatto la c o n osc e n z a d e l l esp era n to, il ca l amaio per l a pa c e s i avvicina a l l a c os id d etta l i n - gua fra n c a ( l a l i n gua utilizzata

Dettagli

La Polonia di fronte ai tentativi per una lega antiturca sotto Clemente VIII

La Polonia di fronte ai tentativi per una lega antiturca sotto Clemente VIII Odrodzenie i Reformacja w Polsce, XXXIX 1995 PL ISSN 0029-8514 Leszek Jarmiński (Varsavia) La Polonia di fronte ai tentativi per una lega antiturca sotto Clemente VIII Sebbene l'idea di una lega militare

Dettagli

La Santa Sede GIOVANNI PAOLO II UDIENZA GENERALE. Mercoledì, 14 gennaio 2004

La Santa Sede GIOVANNI PAOLO II UDIENZA GENERALE. Mercoledì, 14 gennaio 2004 La Santa Sede GIOVANNI PAOLO II UDIENZA GENERALE Mercoledì, 14 gennaio 2004 Cantico cfr 1Pt 2,21-24 - La passione volontaria di Cristo, servo di Dio Secondi Vespri della Domenica 1a settimana (Lettura:

Dettagli

VADEMECUM PER TUTORI VOLONTARI DI MINORI D ETÀ

VADEMECUM PER TUTORI VOLONTARI DI MINORI D ETÀ UFFICIO PROTEZIONE E PUB BLI CA TUTELA DEI MINORI UNIVERSITÀ DEGLI STUDI DI PADOVA Centro interdipartimentale di ricerca e servizi sui diritti della persona e dei popoli VADEMECUM PER TUTORI VOLONTARI

Dettagli

I numeri del pubblico impiego

I numeri del pubblico impiego I numeri del pubblico impiego! "$#%'&()*)+-, Fonte: elaborazione Dipartimento della Funzione Pubblica su dati OCSE/PUMA22 I numeri del pubbl i co i mpi ego Occu pazione nel settore pubblico in alcuni paes

Dettagli

U Corso di italiano, Lezione Due

U Corso di italiano, Lezione Due 1 U Corso di italiano, Lezione Due U Ciao, mi chiamo Osman, sono somalo. Tu, come ti chiami? M Hi, my name is Osman. What s your name? U Ciao, mi chiamo Osman, sono somalo. Tu, come ti chiami? D Ciao,

Dettagli

In quasi quarant anni di carriera, dagli anni Venti agli anni Sessanta del XX

In quasi quarant anni di carriera, dagli anni Venti agli anni Sessanta del XX A l e s s a n d r o A m e n t a LE SORELLE GAROSCI TRADUTTRICI DAL POLACCO In quasi quarant anni di carriera, dagli anni Venti agli anni Sessanta del XX secolo, le sorelle torinesi Clotilde e Cristina

Dettagli

S e t t i m o R a p p o r t o s u l s e r v i z i o c i v i l e i n It a l i a. Im p a t t o s u c o l l e t t i v i t à e v o l o n t a r i R a p p o r t o f i n a l e D i c e m b r e 2 0 0 4 R I N G

Dettagli

ALLEGATO TECNICO PER L USO DEL PROGRAMMA RICHIESTA DATI ALUNNI DISABILI

ALLEGATO TECNICO PER L USO DEL PROGRAMMA RICHIESTA DATI ALUNNI DISABILI 1 ALLEGATO TECNICO PER L USO DEL PROGRAMMA RICHIESTA DATI ALUNNI DISABILI Il pr e s e n t e do c u m e n t o for ni s c e le info r m a z i o n i ne c e s s a r i e ed es s e n z i a l i a su p p o r t

Dettagli

Maturità classica (60/60): Liceo Classico Statale "Michelangiolo", Firenze 02/08/1980

Maturità classica (60/60): Liceo Classico Statale Michelangiolo, Firenze 02/08/1980 Luca Bernardini Nato: Firenze, 12/12/1961 Residente: Firenze, Piazzale Donatello 18 C.F.: BRNLCU61T12D612D Istruzione: Maturità classica (60/60): Liceo Classico Statale "Michelangiolo", Firenze 02/08/1980

Dettagli

DIPARTIMENTO DI GIURISPRUDENZA DEPARTMENT OF LAW A.A. 2015-16 FOR ERASMUS STUDENTS

DIPARTIMENTO DI GIURISPRUDENZA DEPARTMENT OF LAW A.A. 2015-16 FOR ERASMUS STUDENTS Insegnamenti SUBJECT DIPARTIMENTO DI GIURISPRUDENZA DEPARTMENT OF LAW A.A. 2015-16 FOR ERASMUS STUDENTS CODICE CODE ECTS CREDITS A/S PERIODO SEMESTER Advanced Legal English* L-LIN/12 9 A Annuale Analisi

Dettagli

Lista nr VIN samochodów marki Fiat Scudo, wyprodukowanych we Francji, objętych kampanią serwisową.

Lista nr VIN samochodów marki Fiat Scudo, wyprodukowanych we Francji, objętych kampanią serwisową. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Departament Nadzoru Rynku Pl. Powstańców Warszawy 1 00-950 Warszawa Tel.: 022 826 14 35 e-mail: dnr@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl Warszawa, 14.10.2011 Lista nr VIN

Dettagli

Difficoltà di traduzione e ricezione del discorso politico-sociale di Pier Paolo Pasolini in Polonia prima e dopo il 1989

Difficoltà di traduzione e ricezione del discorso politico-sociale di Pier Paolo Pasolini in Polonia prima e dopo il 1989 Agnieszka Liszka Università Jagiellonica di Cracovia Numer 2 (3)/2011 Difficoltà di traduzione e ricezione del discorso politico-sociale di Pier Paolo Pasolini in Polonia prima e dopo il 1989 1. Da una

Dettagli

Statistica associativa ramo infortuni Anni 2009 e 2010

Statistica associativa ramo infortuni Anni 2009 e 2010 Statistica associativa ramo infortuni Anni 2009 e 2010 Ed. settembre 2013 Agenda Obiettivo della statistica Oggetto della statistica Grado di partecipazione Alcuni confronti con la statistica precedente

Dettagli

CONSIGLIO DIRETTIVO PRESIDENTE... LORENZO SALVA CONSIGLIO DIRETTIVO: LORENZO SALVÀ, VALERIA DAMI, LORETTA GRANETTO, MARCELLO TOLU, EZIO CUM

CONSIGLIO DIRETTIVO PRESIDENTE... LORENZO SALVA CONSIGLIO DIRETTIVO: LORENZO SALVÀ, VALERIA DAMI, LORETTA GRANETTO, MARCELLO TOLU, EZIO CUM SCHERMA 52 53 CONSIGLIO DIRETTIVO PRESIDENTE... LORENZO SALVA CONSIGLIO DIRETTIVO: LORENZO SALVÀ, VALERIA DAMI, LORETTA GRANETTO, MARCELLO TOLU, EZIO CUM I PRESIDENTI NELLA STORIA: ORLANDO FOSCHI; FRANCESCO

Dettagli

J e r z y M i z i o ł e k

J e r z y M i z i o ł e k Originalveröffentlichung in: Atti dell Accademia Polacca 1 (2009-2010) (2012), S. 11-31 J e r z y M i z i o ł e k I capolavori sotto il Vesuvio e la loro fortuna in Polonia tra Sette e Ottocento* Lo spettacolo

Dettagli

CONTRATTO TRA PARTNER DI CANALE INDIRETTO - v. EM EA. 2 5. 0 4. 0 7 Pe r r e g i s t r a r s i c o m e Pa r t n e r d i Ca n a l e In d i r e t t o ( In d i r e c t Ch a n n e l Pa r t n e r ) d i Ci s

Dettagli

TUTELA LA TUA PASSIONE TUTELA DELLA BICICLETTA

TUTELA LA TUA PASSIONE TUTELA DELLA BICICLETTA TUTELA LA TUA PASSIONE TUTELA DELLA BICICLETTA Siamo fermamente convinti che redigere un preciso quadro di riferimento, attestante le coperture Assicurative di un Cliente, consenta allo stesso di potersi

Dettagli

elmeg ICT Istru zio ni per l'uso Ita lia no

elmeg ICT Istru zio ni per l'uso Ita lia no elme ICT Istru zio ni per l'uso Ita lia no Dichiarazione di conformità e rcatura CE Ques to dis po si ti vo è con for me al la di ret ti va co mu ni ta ria R&TTE 5/1999/CE:»Di ret ti va 1999/5/CE del Par

Dettagli

04 FIERA INTERNAZIONALE CRACOVIA 20/22 NOVEMBRE 2003 H O R E C A C.da Piano Piraino 90040 San Cipirello (Pa) - Italy Tel. +39 091 8576767 Fax +39 091 8576041 AGRICOLA VALERA LOCALITA /LOCALITY H O R E

Dettagli

AB U S I D E L L E F ORME AT I P I C H E DI OCCUP AZ I O N E I N POLONI A E D AL C U N I S T ATI DELL UNIONE EUROPE A

AB U S I D E L L E F ORME AT I P I C H E DI OCCUP AZ I O N E I N POLONI A E D AL C U N I S T ATI DELL UNIONE EUROPE A COMMISSIONE EUROPEA DG Occupazione, affari sociali e inclusione COMMISSIONE NAZIONALE NSZZ P R OTEZIONE DEI LAV O R AT ORI CONTRO GLI AB U S I D E L L E F ORME AT I P I C H E DI OCCUP AZ I O N E I N POLONI

Dettagli

LO STRUMENTO VINCENTE PER LA TUA ATTIVITÀ COMMERCIALE

LO STRUMENTO VINCENTE PER LA TUA ATTIVITÀ COMMERCIALE LO STRUMENTO VINCENTE PER LA TUA ATTIVITÀ COMMERCIALE Vorresti... Avere i mezzi promozionali della Grande Distribuzione? Oggi si può, entrando a far parte di un grande circuito Aumentare la visibilità

Dettagli

Atomi, molecole e ioni

Atomi, molecole e ioni Atomi, molecole e ioni anione + - catione Teoria atomica di Dalton 1. Un elemento è composto da particelle minuscole chiamate atomi. 2. In una normale reazione chimica, nessun atomo di nessun elemento

Dettagli

chalky finish soft touch Mobili, pareti, complementi d arredo, oggetti, colori... scopri gli elementi chiave per uno stile shabby chic.

chalky finish soft touch Mobili, pareti, complementi d arredo, oggetti, colori... scopri gli elementi chiave per uno stile shabby chic. chalky finish soft touch Mobili, pareti, complementi d arredo, oggetti, colori... scopri gli elementi chiave per uno stile shabby chic. rinnovare mobili, pareti, quadri, oggetti, tutto ciò che ci circonda:

Dettagli

Per conto di: dgue.04-candidature@cert.este/i.it < postacertificata@spcoop.postacert.it

Per conto di: dgue.04-candidature@cert.este/i.it < postacertificata@spcoop.postacert.it d i Ufficio Rettorato Da: Inviato: A Oggetto: Allegati: Firmato da: Per conto di: dgue.04-candidature@cert.este/i.it < postacertificata@spcoop.postacert.it > martedì 4 febbraio 202 5:07 guido.tabellini@unibocconi.it;

Dettagli

IL MONDO INTER S O G G E T T I V O DEL BAM B I N O

IL MONDO INTER S O G G E T T I V O DEL BAM B I N O IL MONDO INTER S O G G E T T I V O DEL BAM B I N O Cogliere la sua unicità per ideare un progetto terapeutico globale Giorn a t e di appr of o n d i m e n t o sullo svilup p o affettivo del ba m b i n

Dettagli

Schede e giochi per la lingua italiana. Gli obiettivi di ogni step sono indicati sotto di esso

Schede e giochi per la lingua italiana. Gli obiettivi di ogni step sono indicati sotto di esso Competenza/e da sviluppare Saper analizzare e discriminare; saper osservare; saper cogliere ed utilizzare i suoni della lingua; saper mettere in relazione ed associare; saper usare l attenzione selettiva

Dettagli

PER L UNIFICAZIONE DEL DIRITTO IN EUROPA: IL CODICE EUROPEO DEI CONTRATTI

PER L UNIFICAZIONE DEL DIRITTO IN EUROPA: IL CODICE EUROPEO DEI CONTRATTI PER L UNIFICAZIONE DEL DIRITTO IN EUROPA: IL CODICE EUROPEO DEI CONTRATTI Giu sep pe GANDOLFI SOMMARIO: I. Ta be lle di mar cia adot te per l e la bo ra zio ne del pro - get to e ruo lo del Co de Na po

Dettagli