ИТАЛИЈАНСКО-СРПСКЕ ТЕМЕ. НАСЛЕЂЕ НИКШЕ СТИПЧЕВИЋА

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Dimensione: px
Iniziare la visualizzazioe della pagina:

Download "ИТАЛИЈАНСКО-СРПСКЕ ТЕМЕ. НАСЛЕЂЕ НИКШЕ СТИПЧЕВИЋА"

Transcript

1 СРПСКА АКАДЕМИЈА НАУКА И УМЕТНОСТИ Одељење језика и књижевности ИТАЛИЈАНСКИ ИНСТИТУТ ЗА КУЛТУРУ У БЕОГРАДУ Научни скуп ИТАЛИЈАНСКО-СРПСКЕ ТЕМЕ. НАСЛЕЂЕ НИКШЕ СТИПЧЕВИЋА 03. новембар године сати Свечана сала Академије Кнез Михаилова 35/II, Београд

2 Comitato Organizzatore Prof. Slobodan GRUBAČIĆ, Membro Corrispondente dell ASSA Prof. Ivan KLAJN, Membro Ordinario dell ASSA Prof. Sira MIORI, Direttore dell Istituto Italiano di Cultura in Belgrado e Coordinatore d Area, Consigliere per gli Affari Culturali dell Ambasciata d Italia Prof. Snežana MILINKOVIĆ, Direttrice del Dipartimento di Italianistica della Facoltà di Filologia dell Università di Belgrado Организациони одбор Скупа проф. др Слободан ГРУБАЧИЋ, дописни члан САНУ проф. др Иван КЛАЈН, редовни члан САНУ проф. Сира МИОРИ, директорка Италијанског института за културу у Београду, обласни координатор, саветник за културне активности Амбасаде Италије проф. др Снежана МИЛИНКОВИЋ, управник Катедре за италијанистику Филолошког факултета у Београду

3 ACCADEMIA SERBA DELLE SCIENZE E DELLE ARTI ISTITUTO ITALIANO DI CULTURA IN BELGRADO con il patrocinio di S.E. Giuseppe Manzo, Ambasciatore d Italia in Serbia Giornata di Studio Le riflessioni italo-serbe. L eredità di Nikša Stipčević Traduzione simultanea 3 NOVEMBRE 2014 BELGRADO

4 СРПСКА АКАДЕМИЈА НАУКА И УМЕТНОСТИ ИТАЛИЈАНСКИ ИНСТИТУТ ЗА КУЛТУРУ У БЕОГРАДУ под покровитељством Њ. Е. Ђузепеа Манца, амбасадора Италије у Београду Научни скуп Италијанско-српске теме. Наслеђе Никше Стипчевића Симултани превод 3. НОВЕМБАР БЕОГРАД

5 AULA MAGNA DELL ACCADEMIA SERBA DELLE SCIENZE E DELLE ARTI Ore 9.30 Ore Ore Ore Ore Ore Saluti delle Autorità Accademico Nikola Hajdin Presidente dell Accademia Serba delle Scienze e delle Arti S. E. Giuseppe Manzo Ambasciatore d Italia in Serbia Prof. Sira Miori Direttore dell Istituto Italiano di Cultura in Belgrado e Coordinatore d Area Moderatore: Prof. Mila Samardžić Accademico Ivan Klajn Il ricordo di Nikša Stipčević Accademico Slobodan Grubačić Nikša Stipčević e il mondo della cultura istituzionale serba Prof. Enrico Malato Centro Studi Pio Rajna Gli studi danteschi in Italia alla vigilia dei centenari della nascita e della morte di Dante (2015/2021) Prof. Francesco Bruni Accademia dei Lincei Morale e politica delle nazioni: Mazzini, Tommaseo e i popoli slavi Prof. Mirka Zogović Università di Belgrado Da L. Beccadelli alle Composizioni in italiana favella di Ignazio Giorgi. A margine degli studi ragusologici di N. Stipčević P a u s a p r a n z o Moderatore: Prof. Francesco Bruni Prof. Julijana Vučo Università di Belgrado Suona il violino con una mano sola. Lezioni della memoria

6 Ore Ore Ore Ore Prof. Egidio Ivetic Università di Padova Culture dell Adriatico come cultura terza Prof. Mila Samardžić Università di Belgrado Il contributo di Antonio Gramsci alla teoria della traduzione Prof. Snežana Milinković Il metodo degli accenni e delle chiose il contributo di un italianista agli studi sulla letteratura serba Chiusura della Giornata di Studio

7 СВЕЧАНА САЛА СРПСКЕ АКАДЕМИЈЕ НАУКА И УМЕТНОСТИ 9.30 Свечано отварање Академик Никола Хајдин Председник САНУ Њ. Е. Ђузепе Манцо Амбасадор Италије у Београду Проф. Сира Миори Директор Италијанског института за културу у Београду и координатор области Модератор: Проф. Мила Самарџић Академик Иван Клајн Сећање на Никшу Стипчевића Академик Слободан Грубачић Никша Стипчевић и српске институције културе Проф. Енрико Малато Центар за студије Пио Рајна Дантолошке студије у Италији уочи обележавања годишњица Дантеове смрти и рођења (2015/2021) Проф. Франческо Бруни Академија деи Линчеи Морал и политика нација: Мацини, Томазео и Словени Проф. Мирка Зоговић Универзитет у Београду Од Л. Бекаделија до састава на италијанском језику Игњата Ђурђевића. Поводом рагузолошких студија Н. Стипчевића Пауза за ручак Модератор: Проф. Франческо Бруни Проф. Јулијана Вучо Универзитет у Београду Suona il violino con una mano sola. Сећања на поуке

8 15.30 Проф. Еђидио Иветиц Универзитет у Падови Културе Јадрана као трећа култура Проф. Мила Самарџић Универзитет у Београду Допринос Антонија Грамшија теорији превођења Проф. Снежана Милинковић Универзитет у Београду Метод узгредица и напомена допринос једног италијанисте проучавању српске књижевности Завршетак Научног скупа

9 Egidio Ivetic Università degli Studi di Padova Culture dell Adriatico come cultura terza L Adriatico è, a tutti gli effetti, un Mediterraneo in scala ridotta; e potrebbe essere il paradigma del mare perfetto. Testimone silente dello scorrere di civiltà, l Adriatico è stato lo sfondo di storie in sé straordinarie, come la storia di Venezia, la stessa storia d Italia, la storia dei Balcani, la storia dell Europa centrale. In pochi contesti, perfino su scala mondiale, troviamo affastellati nel tempo e nello spazio tanti aspetti contrastanti eppure connotativi, tanti richiami a civiltà diverse, la compresenza di apparenti opposizioni. Per andare oltre le divergenze e le prospettive storiche univoche, occorre accettare, vedere l Adriatico come un contesto culturale, una regione culturale. È nella storia culturale che l Adriatico rivela una sua unitarietà. Lo hanno sottolineato alcuni pionieri di questo tipo di cultura. Sante Graciotti, illustre slavista italiano, ha voluto individuare la categoria dell homo adriaticus, espressione di un terzo livello, quello della sintesi, della simbiosi culturale romanza e slava, che più volte si era realizzata lungo le sponde orientali di questo mare (per esempio, nel caso della repubblica di Ragusa), quale modello e ispirazione per formulare l idea di una civiltà basata sull incrocio di civiltà, o, volendo, una civiltà fondata sui confini di civiltà; nonché un adriaticità, quale autocoscienza di una storia culturale condivisa, oggi, da nazioni adriatiche. Културе Јадрана као трећа култура Јадран је, по свему, Медитеран у умањеним размерама; и могао би да буде парадигма савршеног мора. Неми сведок протицања култура, Јадран је био место изузетних историјских прича, попут Венеције, саме Италије, Балкана, Средње Европе. У веома малом броју средина, чак и у светским размерама, проналазимо, кроз време и у простору, толико супротстављених, али ипак конотативно повезаних елемената, толико позивања на различите културе, такво суприсуство привидних супротности. Како би се превазишле разлике и једнострани историјски увиди, ваља посматрати Јадран

10 као јединствен културни контекст, као једну културну регију. Тек у смислу културне историје Јадран открива своје јединство. То су подвукли већ неки пионири ове културе. Санте Грачоти, чувени италијански слависта, успоставио је категорију homo adriaticus, израз трећег нивоа, симбиозе италијанске и словенске културе, која се више пута остварила дуж источних јадранских обала (на пример, у случају Дубровника), као модел на који се могу позвати оне идеје о култури као укрштању културних модела или, ако хоћемо, као култури заснованој на граничним подручјима културе. Успоставио је, такође, и категорију јадранства као стицања самосвести о заједничкој култури, данас, јадранских нација.

11 Enrico Malato Centro Studi Pio Rajna Gli studi danteschi in Italia alla vigilia dei centenari della nascita e della morte di Dante (2015/2021) Sostenuto da una fama e una popolarità che non conosce cedimenti né crisi, in Italia e nel mondo al punto che nell America del Nord la Divina Commedia risulta l opera straniera più tradotta e ristampata in lingua inglese dopo la Bibbia nel XX secolo, Dante ha visto crescere negli ultimi decenni l attenzione degli studiosi e l interesse del pubblico, che hanno alimentato una frequentazione ininterrotta della sua opera e progressi di grande importanza nella critica dantesca. A cominciare dalla critica testuale, che ha affrontato il primario e fondamentale problema della definizione del testo delle opere di Dante (particolarmente delicato e urgente, com è noto, a causa della perdita di tutti i manoscritti autografi); fino alla ricerca storica e all esegesi, mirata a una più esatta e compiuta ricostruzione del messaggio che egli ha inteso trasmettere ai suoi lettori. Ma tutta la problematica critica dantesca è stata rimessa a fuoco e orientata verso soluzioni in parte nuove: con risultati particolarmente rilevanti, a volte clamorosi, nel poema e nelle rime. Di qui in vista dei Centenari danteschi in avvicinamento (il Settecentocinquantenario della nascita di Dante, , e il Settecentenario della morte, ), nell àmbito della iniziativa dantesca del Centro Pio Rajna, il progetto di una «Nuova Edizione commentata delle Opere di Dante», programmata entro il 2021, che si propone un duplice obiettivo: da un lato, offrire un testo, per ciascuna opera di Dante, aggiornato rispetto a quello allestito nel 1921 dalla Società Dantesca Italiana (o a quello di Petrocchi del per la Commedia), alla luce dei più recenti apporti della filologia dantesca; dall altro, corredare ciascuno di essi di un adeguato commento, con traduzone a fronte i testi latini, aperto ai contributi più avanzati della critica: in un ottica sempre, l uno e l altro, problematica e aperta alla discussione, così che il lettore possa farsi un idea propria, documentata e ragionata, delle questioni su cui si è fermata l attenzione. Con i Centenari del 2015 / 2021 si apre un capitolo nuovo nella storia degli studi danteschi in Italia e nel mondo.

12 Дантолошке студије у Италији уочи обележавања годишњица Дантеове смрти и рођења (2015/2021) Уживајући славу и популарност која не јењава, нити запада у кризу у Италији и свету довољно је рећи да је у Северној Америци Божанствена комедија најпревођеније и прештампаваније дело на енеглеском језику, након Библије, у XX веку Данте је последњих деценија изазвао још већу пажњу проучавалаца и заинтересованост публике, што је оснажило непрекинуто ишчитавање његова дела и довело до значајних помака у критичким студијама. Почевши од текстуалне критике која се ухватила у коштац с основним и суштинским проблемом утврђивања текстова Дантеових дела (особито пипавим и горућим будући да су, како је познато, сви аутографи изгубљени); па све до историјских истраживања и тумачења која теже тачнијој и заокруженијој реконструкцији поруке коју је желео да пренесе својим читаоцима. Али, и читава је критичка литература посвећена Дантеовом делу поново стављена у средиште интересовања, у тежњи, делом, за досезањем нових резултата: посебно значајним, каткад готово невероватним, када је реч о поеми и песмама. Отуда уочи годишњица које се приближавају (750 година од Дантеовог рођења, , и 700 година од смрти, ), у оквиру дантолошких активности Центра Пио Рајна план Новог издања тумачених Дела Дантеа, која ће се појавити до 2021, а који има двојаку сврху: с једне стране, да се понуди осавремењени текст сваког Дантеовог дела, у односу на оне које је године приредило Италијанско дантолошко друштво (или, пак, Петрокијев текст Комедије из ), у складу с новим доприносима дантолошке филологије; са друге, да сваки текст буде обогаћен одговарајућим тумачењима, с преводом дела на латинском, која су отворена за најновија постигнућа критике. А све и једно и друго у духу критичког размишљања како би читалац могао да стекне властити увид, на основу доказа и чињеница, у питања којима је посвећена особита пажња. С годишњицама и године отвара се ново поглавље дантолошких студија у Италији и свету.

13 Julijana Vučo Università di Belgrado Facoltà di Filologia Suona il violino con una mano sola : Le lezioni della memoria Benché fosse stato ispirato da diversi e differenti temi italianistici, il professor Stipčević dedicò molta attenzione alla divulgazione della lingua italiana a tutti i livelli di insegnamento e sostenne metodi didattici moderni, sia al livello universitario, in sede della Facoltà di Filologia, sia al livello dei centri di lingue straniere e del sistema dell educazione formale. Tra le sue opere più fortunate si distingue il manuale di lingua italiana Osnovi italijanskog jezika (Fondamenti di lingua italiana) pubblicato, insieme con Erio Franchi, in varie edizioni dalla prestigiosa casa editrice Prosveta di Belgrado. Il testo con fini didattici, estremamente moderno per i tempi in cui nasceva, alfabetizzò in italiano numerose generazioni di studenti di italianistica ed altri allievi e studenti universitari dell intera Regione. Dalla loro prima edizione del 1966, i Fondamenti furono la prima lettura che offriva allo studente, in quei tempi, l eccellente e anche l unico input in lingua italiana, tracciando un quadro dell Italia, della sua cultura, della sua tradizione e i suoi costumi. Il professor Stipčević seguiva con piacere e premura la vita del manuale, fiero della sua estremamente lunga vita. Il valore particolare del libro di testo costituiva la prima antologia di testi di letteratura contemporanea italiana che riempiva gli intervalli tra le lezioni, esercizi linguistici e istruzioni di grammatica, curata con premura, a detta del professore, da lui stesso. Nel presente contributo si esaminano le attività didattiche del professor Stipčević, si analizza il manuale di lingua italiana alla luce delle teorie glottodidattiche dell epoca e si costruiscono i legami con i metodi e gli approcci glottodidattici moderni nell insegnamento di lingue straniere.

14 Suona il violino con una manо sola : сећање на поуке Иако посвећен различитим и другим италијанистичким областима, професор Стипчевић је велику пажњу посвећивао дивулгацији италијанског језика на свим нивоима у Србији, и подржавао квалитетну и савремену наставу, како на универзитету и на Филолошком факултету, тако и у центрима за учење страних језика или у формалном образовном систему. У његова најпубликованија дела спада уџбеник Основи италијанског језика објављен, заједно са Еријом Франкијем, у више издања београдске Просвете. Ово дидактичко штиво, веома модерно за време у којем је настало, описменило је на италијанском језику бројне генерације италијаниста и осталих ученика и студената италијанског језика у нашој средини. Од свог првог издања године, Основи су били прва лектира која је студентима пружала јединствени, у то време често једини (писани и аудио) импут везан за италијански језик, представљајући Италију и њену културу, традицију, обичаје. Професор Стипчевић је са задовољством и брижно пратио живот свог уџбеника, поносан што се необично дуго одржао у употреби. Посебну вредност овом издању давала је прва антологија савремених италијанских текстова која је прожимала уџбеник у паузама између текстова лекција, граматичких објашњења и вежбања, коју је, по речима професора, сам брижљиво бирао и градио. У раду се говори о дидактичкој активности професора Стипчевића, анализира се поменути уџбеник у светлу тада савремених глотодидактичких теорија и доводи у везу са савременим методима и приступима у настави страних језика.

15 Mila Samardžić Università di Belgrado Facoltà di Filologia Il contributo di Antonio Gramsci alla teoria della traduzione Il contributo di Antonio Gramsci nel campo degli studi sulla traduzione fino agli ultimi tempi è stato abbastanza trascurato. Il tema della traduzione è menzionato già nel primo volume dei Quaderni e riappare di nuovo nei successivi per diventare argomento di un analisi approfondita nel capitolo Sulla traducibilità dei linguaggi filosofici e scientifici (Quaderno 11). Infatti la pratica traduttiva nonché le riflessioni teoriche sull argomento occupano indubbiamente un posto significativo nella ricca attività intellettuale di Antonio Gramsci. Il concetto di traducibilità è al centro dei suoi interessi nei riguardi del quale è piuttosto pessimista. La traducibilità non viene intesa però nel senso crociano come impossibilità di tradurre la poesia ma nella chiave della traducibilità dei linguaggi intesi come insiemi linguistico-culturali propri a una disciplina e che costituisce la capacità di creare relazioni fra culture diverse. Con il nostro intervento cercheremo di approfondire questo aspetto del pensiero di Antonio Gramsci, autore al quale il professor Nikša Stipčević ha dedicato le sue migliori pagine. Допринос Антонија Грамшија теорији превођења Допринос Антонија Грамшија теоријској мисли превођења, све до скора, био је готово потпуно запостављен. Тему превођења помиње већ у првом тому Свезака, она се провлачи и кроз потоње, да би постала предметом исцрпне анализе у поглављу О могућности превођења филозофског и научног језика (Свеска 11). Наиме, сама пракса превођења, као и теоријска промишљања заузимају, недвосмислено, важно место у богатој интелектуалној активности А. Грамшија. Појам преводљивости је у средишту интересовања аутора и махом износи своје песимистично виђење. Преводљивост, ипак, не бива појмљена у крочеанском смислу као немогућност превођења поезије, већ у кључу преводљивости језика, доживљених као самосвојне језичко-културне целине одређене дисциплине, и

16 способности успостављања односа између различитих култура. Наше излагање ће покушати да продуби овај особит вид мисли Грамшија, аутора којем је професор Никша Стипчевић посветио неке од својих најбољих страница.

17 Mirka Zogović Università di Belgrado Facoltà di Filologia Da L. Beccadelli alle Composizioni in italiana favella di Ignazio Giorgi. A margine degli studi ragusologici di N. Stipčević Ricordando i lavori di N. Stipčević dedicati agli argomenti della storia e della storia letteraria di Ragusa, l autrice del presente contributo si sofferma sull importanza di questi studi per la ragusologia serba ed exjugoslava, e per gli studi, particolarmente attuali oggi, sulla questione del plurilinguismo letterario. Од Л. Бекаделија до Састава на италијанском језику Игњата Ђурђевића. Поводом рагузолошких студија Н. Стипчевића Подсећајући на радове Н. Стипчевића посвећене темама из историје и књижевне историје Дубровника, ауторка овог рада се усредсређује на значај ових малобројних студија по српску и бившу југословенску рагузологију, као и за данас посебно актуелне студије о проблему књижевног и не само плурилингвизма.

18 Snežana Milinković Università di Belgrado Facoltà di Filologia Il metodo degli accenni e delle chiose il contributo di un italianista agli studi sulla letteratura serba Scorrendo la bibliografia del prof. Stipčević, si avverte subito che la maggior parte dei suoi contributi, anche senza indicazioni precise nel titolo, segue un particolare metodo dell accenno o, meglio, delle chiose circoscritto ad un particolare ben preciso del argomento o della questione presa in esame. L autrice del presente contributo, analizzando alcuni dei migliori contributi lasciatici dal prof. Stipčević, cerca di illustrare il suo metodo costruito negli anni che si concentra sull particolare capace di illuminare la sostanza e il fondo della questione che lo comprende, avanzando l ipotesi che il metodo, ad un certo punto, diventi una vera e propria poetica del lavoro critico del prof. Stipčević. Метод узгредица и напомена допринос једног италијанисте проучавању српске књижевности Тек летимичан поглед на библиографију проф. Н. Стипчевића указује одмах да већи део његових прилога, чак и ако се то не назначава експлицитно у наслову, следи особени метод узгредице или, боље, напомене усредсређене на оделит, особен део теме или питања којим се бави. Ауторка рада, анализирајући неке од најбољих радова проф. Стипчевића, покушава да осветли метод који је током година изградио, а који почива на посебном у стању да осветли суштину питања које га обухвата, износећи тезу да је тај метод постао и права поетика књижевно-критичког рада проф. Стипчевића.

19 Francesco Bruni Accademia dei Lincei Morale e politica delle nazioni: Mazzini, Tommaseo e i popoli slavi Mazzini già negli anni Trenta del XIX secolo ha chiaro il problema delle nazionalità slave, che include nel suo progetto di nazioni libere, ciascuna con la propria missione. Meno noto ma più articolato, perché destinato a evolversi nel tempo, è il rapporto di Tommaseo con gli Slavi del Sud. Anche Tommaseo si pone il problema slavo, a partire dalla Polonia negli anni Trenta del XIX secolo, con speciale riferimento agli slavi meridionali. Il problema slavo-meridionale, poi, è seguito da Tommaseo nei decenni seguenti, fino agli anni Sessanta, e si complica attraverso varie vicende politiche e militari. Il rapporto con gli slavi del Sud nel caso di Tommaseo è analogo a quello che egli ebbe con i Greci durante la loro progressiva emancipazione dalla Turchia ottomana: collaborazione con la cultura e lingua italiana o distacco? Lo sviluppo dei nazionalismi aggressivi durante il XX secolo e le due guerre mondiali si allontanerà di molto dalle premesse tanto di Mazzini che di Tommaseo. Морал и политика нација: Мацини, Томазео и Словени Већ тридесетих година XIX века, Мацини јасно увиђа проблем словенских нација које укључује у своју идеју слободних нација с властититим, посебним мисијама. Мање познат, али сложенији, јер се развија кроз време, јесте однос Томазеа према Јужним Словенима. И Томазео се бави словенским проблемом, почевши од Пољске тридесетих година XIX века, с посебном пажњом посвећеном Јужним Словенима. Јужнословенски проблем Томазео прати све до шездесетих година века и он се усложњава захваљујући разним политичким и војним историјским догађајима. Однос према Јужним Словенима Томазеа аналоган је ономе према Грцима током њиховог постепеног ослобађања од отоманске Турске: блискост с италијанским језиком и културом или потпуно одвајање? Развој агресивних национализама током XX века и два светска рата представљаће значајан отклон и од поставки Мацинија, али и Н. Томазеа.

20

Le riflessioni italo-serbe. L eredità di Nikša Stipčević

Le riflessioni italo-serbe. L eredità di Nikša Stipčević Snežana Milinković Facoltà di Filologia Il metodo degli accenni e delle chiose il contributo di un italianista agli studi sulla letteratura serba Scorrendo la bibliografia del prof. Stipčević, si avverte

Dettagli

Међународни научни скуп СРПСКО-ИТАЛИЈАНСКИ ОДНОСИ: историја и савремено доба

Међународни научни скуп СРПСКО-ИТАЛИЈАНСКИ ОДНОСИ: историја и савремено доба Историјски институт Београд Међународни научни скуп СРПСКО-ИТАЛИЈАНСКИ ОДНОСИ: историја и савремено доба Conferenza Scientifica Internazionale LE RELAZIONI SERBO-ITALIANE: storia e presente Београд, 28.

Dettagli

ГЛОБАЛИЗАЦИЈА И САВРЕМЕНА ИТАЛИЈАНСКА ЛИТЕРАТУРА: ИТАЛИЈАНИ У СВЕТУ, СВЕТ У ИТАЛИЈИ

ГЛОБАЛИЗАЦИЈА И САВРЕМЕНА ИТАЛИЈАНСКА ЛИТЕРАТУРА: ИТАЛИЈАНИ У СВЕТУ, СВЕТ У ИТАЛИЈИ Јована М. Караникић * Универзитет Гоце Делчев Штип Филолошки факултет Катедра за италијански јазик и книжевност DOI 10.7251/NSFF1408725K Прегледни рад Увод ГЛОБАЛИЗАЦИЈА И САВРЕМЕНА ИТАЛИЈАНСКА ЛИТЕРАТУРА:

Dettagli

CORSO DI STUDIO IN CIVILTA E LINGUE STRANIERE MODERNE. per studenti a tempo parziale - A.A. 2017/18

CORSO DI STUDIO IN CIVILTA E LINGUE STRANIERE MODERNE. per studenti a tempo parziale - A.A. 2017/18 CORSO DI STUDIO IN CIVILTA E LINGUE STRANIERE MODERNE per studenti a tempo parziale - A.A. 2017/18 I ANNO (coorte 2017/18) I Anno 1 slot A.A. 2017/2018 CFU TAF L-LIN/01 Linguistica generale - Linguistica

Dettagli

НАСТАВНО-УМЕТНИЧКО-НАУЧНОМ ВЕЋУ ФАКУЛТЕТА МУЗИЧКЕ УМЕТНОСТИ У БЕОГРАДУ СЕНАТУ УНИВЕРЗИТЕТА УМЕТНОСТИ У БЕОГРАДУ

НАСТАВНО-УМЕТНИЧКО-НАУЧНОМ ВЕЋУ ФАКУЛТЕТА МУЗИЧКЕ УМЕТНОСТИ У БЕОГРАДУ СЕНАТУ УНИВЕРЗИТЕТА УМЕТНОСТИ У БЕОГРАДУ НАСТАВНО-УМЕТНИЧКО-НАУЧНОМ ВЕЋУ ФАКУЛТЕТА МУЗИЧКЕ УМЕТНОСТИ У БЕОГРАДУ СЕНАТУ УНИВЕРЗИТЕТА УМЕТНОСТИ У БЕОГРАДУ ИЗВЕШТАЈ КОМИСИЈЕ ЗА ОЦЕНУ И ОДБРАНУ ДОКТОРСКОГ УМЕТНИЧКОГ ПРОЈЕКТА МР ВЛАДИМИРА ГЛИГОРИЋА

Dettagli

CORSO DI STUDIO IN CIVILTA E LINGUE STRANIERE MODERNE per studenti a tempo parziale - A.A. 2016/17

CORSO DI STUDIO IN CIVILTA E LINGUE STRANIERE MODERNE per studenti a tempo parziale - A.A. 2016/17 CORSO DI STUDIO IN CIVILTA E LINGUE STRANIERE MODERNE per studenti a tempo parziale - A.A. 2016/17 I ANNO (coorte 2016/17) I Anno 1 slot A.A. 2016/2017 CFU TAF L-LIN/01 Linguistica generale - Linguistica

Dettagli

Задужбинар БР. 4 МАЈ 2014.

Задужбинар БР. 4 МАЈ 2014. Задужбинар БР. 4 МАЈ 2014. Задужбинар Издавач Универзитет у Београду Студентски трг 1 Београд За издавача проф. др Владимир Бумбаширевић, ректор Универзитета у Београду Главни и одговорни уредник проф.

Dettagli

БАТА Још овај пут. Београд, мај 2016.

БАТА Још овај пут. Београд, мај 2016. БАТА Још овај пут Београд, мај 2016. БАТА Још овај пут Вељко Булајић Епоха ће се памтити по њему Почетком 1958. године почео сам са припремама за филм Земља, који сам касније назвао Влак без возног реда.

Dettagli

FACOLTÀ DI FILOSOFIA IN FILOSOFIA

FACOLTÀ DI FILOSOFIA IN FILOSOFIA FACOLTÀ DI FILOSOFIA Corso di Laurea IN FILOSOFIA PRESENTAZIONE La Facoltà di Filosofia dell Università Vita-Salute San Raffaele si trova in uno dei maggiori centri di ricerca europei, che pone la persona,

Dettagli

Scuola di Dottorato: SCIENZE LINGUISTICHE, FILOLOGICHE E LETTERARIE. Indirizzo: FILOLOGIA CLASSICA. n._0. n._4

Scuola di Dottorato: SCIENZE LINGUISTICHE, FILOLOGICHE E LETTERARIE. Indirizzo: FILOLOGIA CLASSICA. n._0. n._4 Indirizzo: FILOLOGIA CLASSICA Durata Dipartimento di DISCIPLINE LINGUISTICHE, COMUNICATIVE E DELLO Posti a n._4 09/10/2009 ore 09:30 - Dipartimento di Scienze del Mondo Antico - Piazza Capitaniato, 7 -

Dettagli

DÉLKELET EURÓPA SOUTH-EAST EUROPE INTERNATIONAL RELATIONS QUARTERLY, Vol. 4. No.1. (Spring 2013/1) ЕКОНОМИЈА И МОРАЛ

DÉLKELET EURÓPA SOUTH-EAST EUROPE INTERNATIONAL RELATIONS QUARTERLY, Vol. 4. No.1. (Spring 2013/1) ЕКОНОМИЈА И МОРАЛ DÉLKELET EURÓPA SOUTH-EAST EUROPE INTERNATIONAL RELATIONS QUARTERLY, Vol. 4. No.1. (Spring 2013/1) ЕКОНОМИЈА И МОРАЛ ПЕТЕР ЕРДЕ (PÉTER ERDİ) СТРУКТУРА СТУДИЈЕ 1.- Из којег аспекта се Црква бави економијом?

Dettagli

СЛИКА СВАКОДНЕВНОГ ЖИВОТА БАЛКАНСКОГ ЗАЛЕЂА У НОВЕЛИ ОД СТАНЦА МАРИНА ДРЖИЋА

СЛИКА СВАКОДНЕВНОГ ЖИВОТА БАЛКАНСКОГ ЗАЛЕЂА У НОВЕЛИ ОД СТАНЦА МАРИНА ДРЖИЋА Почетна Програми Наставници и сарадници Распоред Издања назад Књижевност и језик, књ. LIII, св. 1 2, 2006, стр. 69 81 Предраг Станојевић СЛИКА СВАКОДНЕВНОГ ЖИВОТА БАЛКАНСКОГ ЗАЛЕЂА У НОВЕЛИ ОД СТАНЦА МАРИНА

Dettagli

Protocollo dei saperi imprescindibili. Ordine di scuola: liceo artistico a.s

Protocollo dei saperi imprescindibili. Ordine di scuola: liceo artistico a.s Ordine di scuola: liceo artistico a.s. 2016-2017 CLASSE PRIMA L alunno deve essere in grado di analizzare qualsiasi testo di tipo letterario: racconto, brano, novella abbastanza semplice. Saper fare riassunti

Dettagli

STATUTO DELL' ASSOCIAZIONE CONFINDUSTRIA SERBIA СТАТУТ УДРУЖЕЊА КОНФИНДУСТРИЈА СРБИЈА

STATUTO DELL' ASSOCIAZIONE CONFINDUSTRIA SERBIA СТАТУТ УДРУЖЕЊА КОНФИНДУСТРИЈА СРБИЈА STATUTO DELL' ASSOCIAZIONE CONFINDUSTRIA SERBIA СТАТУТ УДРУЖЕЊА КОНФИНДУСТРИЈА СРБИЈА 1 TITOLO I Costituzione, denominazione e scopi Articolo 1 Costituzione, sede,denominazione e timbro 1.1. E costituita,

Dettagli

ДОКТРИНА ФАШИЗМА БЕНИТО МУСОЛИНИ (1932)

ДОКТРИНА ФАШИЗМА БЕНИТО МУСОЛИНИ (1932) ДОКТРИНА ФАШИЗМА БЕНИТО МУСОЛИНИ (1932) (Овај чланак, чији је ко-аутор Giovanni Gentile, сматра се најсвеобухватнијим изражавањем Мусолинијевих политичких ставова. Овај текст је преузет директно из официјалне

Dettagli

REGOLAMENTO DIDATTICO DEL CORSO DI LAUREA SPECIALISTICA IN LINGUE E LETTERATURE MODERNE EUROAMERICANE

REGOLAMENTO DIDATTICO DEL CORSO DI LAUREA SPECIALISTICA IN LINGUE E LETTERATURE MODERNE EUROAMERICANE REGOLAMENTO DIDATTICO DEL CORSO DI LAUREA SPECIALISTICA IN LINGUE E LETTERATURE MODERNE EUROAMERICANE Il Corso di Laurea specialistica in Lingue e letterature moderne euroamericane appartiene alla classe

Dettagli

OBIETTIVI FORMATIVI QUALIFICANTI

OBIETTIVI FORMATIVI QUALIFICANTI CLASSE DELLE LAUREE SPECIALISTICHE IN FILOLOGIA MODERNA (16/S) OBIETTIVI FORMATIVI QUALIFICANTI CARATTERISTICHE DEL CORSO. Il Corso di Laurea specialistica biennale in Filologia e letteratura dal Medioevo

Dettagli

Prova orale: Prova orale: Prova scritta:

Prova orale: Prova orale: Prova scritta: A037 - FILOSOFIA E STORIA La prova verterà sui contenuti dei vigenti programmi di storia e filosofia per la classe A037 A061 STORIA DELL ARTE La prova scritta invece, consisterà nell'analisi e contestualizzazione

Dettagli

ВЕНЕЦИЈА И СРПСКА КЊИГА

ВЕНЕЦИЈА И СРПСКА КЊИГА МОНИКА ФИН, 1982- Универзитет Падова УДК: 094(=163.41)(450) 14/18 ; 930.85(=163.41) (450) 14/18 ; 655.1/.4(=163.41)(450) 14/18 ID: 201598732 ВЕНЕЦИЈА И СРПСКА КЊИГА Сажетак: Нa идеалној мапи културне географије

Dettagli

Capire i media. UNDICESimA lezione. prof. Peppino Ortoleva.

Capire i media. UNDICESimA lezione. prof. Peppino Ortoleva. UNDICESimA lezione prof. Peppino Ortoleva peppino.ortoleva@gmail.com LE PAROLE SONO IMPORTANTI è essenziale imparare a usarle criticamente: cioè da un lato distinguendo bene i diversi significati, dall

Dettagli

Prova orale: Prova orale: Prova scritta:

Prova orale: Prova orale: Prova scritta: A037 - FILOSOFIA E STORIA La prova scritta invece, consisterà nell'analisi e contestualizzazione di tre testi filosofici e di due documenti storici. A061 STORIA DELL ARTE La prova verterà sui contenuti

Dettagli

FACOLTÀ DI FILOSOFIA IN FILOSOFIA

FACOLTÀ DI FILOSOFIA IN FILOSOFIA FACOLTÀ DI FILOSOFIA Corso di Laurea IN FILOSOFIA PRESENTAZIONE La Facoltà di Filosofia dell Università Vita-Salute San Raffaele si trova in uno dei maggiori centri di ricerca europei, che pone la persona,

Dettagli

La prova scritta consisterà nell'analisi e contestualizzazione di tre testi filosofici e di due documenti storici.

La prova scritta consisterà nell'analisi e contestualizzazione di tre testi filosofici e di due documenti storici. A037 - FILOSOFIA E STORIA A061 STORIA DELL ARTE A445, A446 Lingua straniera (spagnolo) e lingua e civiltà straniera (spagnolo) La prova scritta consisterà nell'analisi e contestualizzazione di tre testi

Dettagli

L-LIN/11 12 L-LIN/03 B LETTERATURA INGLESE 1 (12 CFU) 12 L-LIN/10 L-LIN/21 B LETTERATURA RUSSA 1 (12 CFU) 12 L-LIN/05

L-LIN/11 12 L-LIN/03 B LETTERATURA INGLESE 1 (12 CFU) 12 L-LIN/10 L-LIN/21 B LETTERATURA RUSSA 1 (12 CFU) 12 L-LIN/05 LM 37-Classe delle lauree magistrali in Lingue e letterature moderne europee e americane LINGUE E LETTERATURE EUROPEE E AMERICANE Piano di studi a.a. 2008-2009 (per i docenti si veda il piano di studi

Dettagli

Dipartimento Lettere Lingue Arti. Italianistica e Culture Comparate - Università degli Studi di Bari Aldo Moro. Francesco Fiorentino

Dipartimento Lettere Lingue Arti. Italianistica e Culture Comparate - Università degli Studi di Bari Aldo Moro. Francesco Fiorentino Principali informazioni sull insegnamento Titolo insegnamento Letteratura francese Anno Accademico 2017-2018 Corso di studio LM65 Scienze dello spettacolo Crediti formativi 9 Denominazione inglese French

Dettagli

Господине Јовановићу, политичари

Господине Јовановићу, политичари Проф. др Мирослав Н. Јовановић предавач, економске политике ЕУ на Универзитету у Женеви, говори за Геополитику Србија нема економску визију Није ми промакло запажање као аналитичару и истраживачу још током

Dettagli

ISTRIA, FIUME, DALMAZIA QUANTO COSTAVA ESSERE ITALIANI?

ISTRIA, FIUME, DALMAZIA QUANTO COSTAVA ESSERE ITALIANI? A.N.V.G.D. - Delegazione provinciale di Rovigo ISTRIA, FIUME, DALMAZIA QUANTO COSTAVA ESSERE ITALIANI? La Consulta Provinciale di Rovigo incontra gli studenti in occasione della Giornata del Ricordo 3

Dettagli

Cos è la Scuola Galileiana

Cos è la Scuola Galileiana Cos è la Scuola Galileiana Cos è la Scuola Galileiana Cinque anni di eccellenza È la Scuola d eccellenza dell Università di Padova Un opportunità in più da cogliere per chi si iscrive per la prima volta

Dettagli

UNIVERSITÀ DEGLI STUDI DI PAVIA CORSO DI LAUREA MAGISTRALE IN LINGUISTICA TEORICA, APPLICATA E DELLE LINGUE MODERNE D.M.270/2004 Classe LM-39

UNIVERSITÀ DEGLI STUDI DI PAVIA CORSO DI LAUREA MAGISTRALE IN LINGUISTICA TEORICA, APPLICATA E DELLE LINGUE MODERNE D.M.270/2004 Classe LM-39 UNIVERSITÀ DEGLI STUDI DI PAVIA CORSO DI LAUREA MAGISTRALE IN LINGUISTICA TEORICA, APPLICATA E DELLE LINGUE MODERNE D.M.270/2004 Classe LM-39 (CDS 05409-1414 ordinamento 2014 - Regolamento 2014 ) Per iscritti

Dettagli

MALI USKRS U JERUSALIMU HIT FILM НАП MAЛА ИСТОРИЈА ТЕНИСА НАЈБОЉЕ ИГРИЦЕ ЗА PS4.

MALI USKRS U JERUSALIMU HIT FILM НАП MAЛА ИСТОРИЈА ТЕНИСА НАЈБОЉЕ ИГРИЦЕ ЗА PS4. MALI ДА ПАМЕ ЛИ СУ МАШ ТНИЈЕ ИН ОД Љ Е УДИ? Број 128 Година VI Цена 100 динара Излази два пута месечно BiH 2,40 KM, Црна Гора 1,20, Македонија 75 ДЕН, Greece 2,90 www.malizabavnik.rs Б У СО У Г У ИД В

Dettagli

Facoltà di Lettere e Filosofia

Facoltà di Lettere e Filosofia Facoltà di Lettere e Filosofia L-10 Lettere moderne Struttura di riferimento: Dip. Studi greco-latini, italiani, scenico-musicali Classe: L-10 Durata: triennale Modalità di ammissione: prova di verifica

Dettagli

RELIGIONE Classe I sez. B Programma effettivamente svolto dal docente Maurizio Ormas

RELIGIONE Classe I sez. B Programma effettivamente svolto dal docente Maurizio Ormas RELIGIONE Classe I sez. B OBIETTIVI DEL BIENNIO 1. Saper individuare lo specifico della religione e dell esperienza religiosa, distinguendo tra domanda di senso, risposta religiosa e fede. 2. Saper individuare

Dettagli

LA FACOLTÀ DI SCIENZE UMANISTICHE

LA FACOLTÀ DI SCIENZE UMANISTICHE Università degli studi di Bergamo Guida ECTS 08 Scienze umanistiche LA FACOLTÀ DI SCIENZE UMANISTICHE STRUTTURA GENERALE DEI CORSI DI LAUREA E SISTEMA DEI "CREDITI" In base alla riforma universitaria (D.M.

Dettagli

Liceo Scientifico G. Galilei Macerata Anno Scolastico Contratto Formativo Individuale

Liceo Scientifico G. Galilei Macerata Anno Scolastico Contratto Formativo Individuale Liceo Scientifico G. Galilei Macerata Anno Scolastico 2009 10 Contratto Formativo Individuale Classe III Materia Docente Sez E ITALIANO Diego Sbacchi Conoscenze Competenze Capacità Comportamento sociale

Dettagli

I anno ( ) Lezione B Discipline pedagogiche e metodologicodidattiche Lezione B Discipline filosofiche e storiche

I anno ( ) Lezione B Discipline pedagogiche e metodologicodidattiche Lezione B Discipline filosofiche e storiche ALLEGATO N. 1 CORSO DI LAUREA MAGISTRALE IN SCIENZE PEDAGOGICHE PIANO DEGLI STUDI A.A. 2017/18 Legenda Tipologia di Attività Formativa (TAF): A= Base B= Caratterizzanti C= Affini o integrativi D= Attività

Dettagli

Corso di Laurea Magistrale in STORIA E CRITICA DELL ARTE A.A. 2007/2008

Corso di Laurea Magistrale in STORIA E CRITICA DELL ARTE A.A. 2007/2008 Corso di Laurea Magistrale in STORIA E CRITICA DELL ARTE A.A. 2007/2008 REQUISITI DI ACCESSO Sono ammessi al corso di laurea magistrale in Storia e critica dell'arte, senza debiti formativi, i laureati

Dettagli

DIPARTIMENTO DI MUSICOLOGIA E BENI CULTURALI

DIPARTIMENTO DI MUSICOLOGIA E BENI CULTURALI DIPARTIMENTO DI MUSICOLOGIA E BENI CULTURALI Anno Accademico 2017-2018 CORSO DI LAUREA TRIENNALE INTERCLASSE IN SCIENZE LETTERARIE E DEI BENI CULTURALI ORDINAMENTO 270/04 Piano di studi (classe L1 Beni

Dettagli

Милош Црњански КОД ХИПЕРБОРЕЈАЦА 2

Милош Црњански КОД ХИПЕРБОРЕЈАЦА 2 Милош Црњански КОД ХИПЕРБОРЕЈАЦА 2 Милош Црњански КОД ХИПЕРБОРЕЈАЦА 2 Издавач: Mascom/booking Уредник: Слободан Нешовић Лектор и коректор: Mascom/booking Графички дизајн: Unibrand Тираж: 1000 Штампа: Publish

Dettagli

VALUTAZIONE DELLA DIDATTICA A.A. 2011/12 D.D. 10 giugno 2008 n.61 - Requisiti di trasparenza. Facoltà di Lettere e Filosofia

VALUTAZIONE DELLA DIDATTICA A.A. 2011/12 D.D. 10 giugno 2008 n.61 - Requisiti di trasparenza. Facoltà di Lettere e Filosofia VALUTAZIONE DELLA DIDATTICA A.A. 2011/12 D.D. 10 giugno 2008 n.61 - Requisiti di trasparenza BENI E ATTIVITÀ CULTURALI (Classe L 1) GEOGRAFIA UMANA 9,0 37 ARCHEOLOGIA E STORIA DELL'ARTE GRECA E ROMANA

Dettagli

UNIVERSITÀ DEGLI STUDI DI BERGAMO PIANI DI STUDIO. PRIMO anno

UNIVERSITÀ DEGLI STUDI DI BERGAMO PIANI DI STUDIO. PRIMO anno UNIVERSITÀ DEGLI STUDI DI BERGAMO PIANI DI STUDIO Facoltà: Lingue e letterature straniere Corso di laurea: Lingue e letterature straniere (cdl 13) Curriculum: Turismo culturale (400) Corso di studio di:

Dettagli

Ambiti di formazione universitaria richiesti per materia per l Ammissione al Master

Ambiti di formazione universitaria richiesti per materia per l Ammissione al Master Ambiti di formazione universitaria richiesti per materia per l Ammissione al Master Anno accademico 2017/18 In questo documento sono descritti per ciascuna materia gli ambiti disciplinari richiesti per

Dettagli

Lingue e letterature moderne

Lingue e letterature moderne ANNO ACCADEMICO 2017/2018 LAUREA TRIENNALE 3 ANNI Lingue e letterature moderne DESCRIZIONE DEL CORSO Il Corso di studio in Lingue e letterature moderne (classe L-11) è ad accesso libero. Durante il percorso

Dettagli

LINGUISTICA TEORICA, APPLICATA E DELLE LINGUE MODERNE Classe LM-39

LINGUISTICA TEORICA, APPLICATA E DELLE LINGUE MODERNE Classe LM-39 TOTALE 0 CFU LINGUISTICA TEORICA, APPLICATA E DELLE LINGUE MODERNE Classe LM-39 (CDS 05409-1213 ordinamento 2012 - Regolamento 2013 ) I programmi degli insegnamenti, i relativi titolari e le modalità di

Dettagli

ROMA GLI ITALO ALBANESI MOSTRA NAZIONALE GLI ARBERESHE. LA CULTURA DEGLI ITALO - ALBANESI. Progetto curato da Pierfranco Bruni

ROMA GLI ITALO ALBANESI MOSTRA NAZIONALE GLI ARBERESHE. LA CULTURA DEGLI ITALO - ALBANESI. Progetto curato da Pierfranco Bruni ROMA GLI ITALO ALBANESI MOSTRA NAZIONALE GLI ARBERESHE. LA CULTURA DEGLI ITALO - ALBANESI Progetto curato da Pierfranco Bruni Ministero per i Beni e le Attività Culturali Inaugurazione venerdì 16 aprile

Dettagli

LINGUA E LETTERATURA ITALIANA CLASSE DI INSEGNAMENTO A043-A050 SIMONE CASINI LINEE PROGRAMMATICHE. Mercoledì 11 febbraio 2015 (ore 14:30-18:30)

LINGUA E LETTERATURA ITALIANA CLASSE DI INSEGNAMENTO A043-A050 SIMONE CASINI LINEE PROGRAMMATICHE. Mercoledì 11 febbraio 2015 (ore 14:30-18:30) LINGUA E LETTERATURA ITALIANA CLASSE DI INSEGNAMENTO A043-A050 SIMONE CASINI LINEE PROGRAMMATICHE Mercoledì 11 febbraio 2015 (ore 14:30-18:30) Introduzione ai problemi della didattica dell italiano L insegnamento

Dettagli

Percorso Lettere classiche

Percorso Lettere classiche Percorso Lettere classiche REGOLAMENTO DIDATTICO DEL CORSO DI STUDIO IN LETTERE COORTE 2015-2018 ANNO ACCADEMICO 2015-2016 I anno SSD TAF Insegnamento CFU L-FIL-LET/10 A Letteratura italiana 12 L-ANT/02

Dettagli

UN INVITO PER LE UNIVERSITÀ

UN INVITO PER LE UNIVERSITÀ UN INVITO PER LE UNIVERSITÀ Gentile Rettore, gentili docenti, con questo invito avremmo il piacere di coinvolgervi nel progetto di Sophia la Filosofia in festa, un festival di due giorni dedicato agli

Dettagli

ЧАСОПИС ЗА БИБЛИОТЕКАРСТВО, ИНФОРМАТИКУ И КУЛТУРУ. Ниш, 2011.

ЧАСОПИС ЗА БИБЛИОТЕКАРСТВО, ИНФОРМАТИКУ И КУЛТУРУ. Ниш, 2011. ЧАСОПИС ЗА БИБЛИОТЕКАРСТВО, ИНФОРМАТИКУ И КУЛТУРУ Ниш, 2011. САДРЖАЈ Мирослав Алексић Књижевне идеје Рабиндраната Тагоре...9 Владика Николај Велимировић Индијска писма...23 Весна Златићанин Хуманизам

Dettagli

Lingue, Culture, Letterature, Traduzione 2015/2016 (L-11) - Dipartimento: STUDI EUROPEI, AMERICANI E INTERCULTURALI

Lingue, Culture, Letterature, Traduzione 2015/2016 (L-11) - Dipartimento: STUDI EUROPEI, AMERICANI E INTERCULTURALI Lingue, Culture, Letterature, Traduzione 2015/2016 (L-11) - Dipartimento: STUDI EUROPEI, AMERICANI E INTERCULTURALI Primo anno Insegnamento Cfu - SSD Gruppo opzionale: LETTERATURE STRANIERE I ANNO A+B

Dettagli

UNIVERSITÀ DEGLI STUDI DI PAVIA

UNIVERSITÀ DEGLI STUDI DI PAVIA UNIVERSITÀ DEGLI STUDI DI PAVIA CORSO DI LAUREA MAGISTRALE IN LINGUISTICA TEORICA, APPLICATA E DELLE LINGUE MODERNE D.M.270/2004 Classe LM-39 CDS 05409-1417, ordinamento 2014, Regolamento 2017 Per iscritti

Dettagli

Insegnante: Prof. Dario Solla Anno Scolastico Materia:

Insegnante: Prof. Dario Solla Anno Scolastico Materia: I ISTITUTO PROFESSIONALE STATALE E PER I SERVIZI ALBERGHIERI E DELLA RISTORAZIONE- PIETRO D ABANO PIANO DI LAVORO Insegnante: Prof. Dario Solla Anno Scolastico 2015-2016 Materia: Religione Classe I D Finalità

Dettagli

СКРИПТА. ИТАЛИЈАНСКИ ЈЕЗИК за IV разред ЕТ, ФТ, ЦТ. 1. Mettete i nomi al plurale:

СКРИПТА. ИТАЛИЈАНСКИ ЈЕЗИК за IV разред ЕТ, ФТ, ЦТ. 1. Mettete i nomi al plurale: СКРИПТА ИТАЛИЈАНСКИ ЈЕЗИК за IV разред ЕТ, ФТ, ЦТ 1. Mettete i nomi al plurale: la ragazza-le ragazze, la canzone-le canzoni, il ragazzo-i ragazzi, il professore-i professori, il libro-i libri, l amico-gli

Dettagli

LICEO SCIENTIFICO STATALE FEDERICO II DI SVEVIA - MELFI PROGRAMMAZIONE DIDATTICA LATINO CLASSE III AC. Prof. LOREDANA LEONARDI. a.s.

LICEO SCIENTIFICO STATALE FEDERICO II DI SVEVIA - MELFI PROGRAMMAZIONE DIDATTICA LATINO CLASSE III AC. Prof. LOREDANA LEONARDI. a.s. LICEO SCIENTIFICO STATALE FEDERICO II DI SVEVIA - MELFI PROGRAMMAZIONE DIDATTICA LATINO CLASSE III AC Prof. LOREDANA LEONARDI a.s. 2016-17 SITUAZIONE DI PARTENZA La classe III AC è composta da 11 alunni.

Dettagli

Claudio Paolinelli. Claudio Paolinelli

Claudio Paolinelli. Claudio Paolinelli Claudio Paolinelli Storico dell arte, Università di Urbino Claudio Paolinelli Art Historian, University of Urbino se la maiolica del Ducato di Urbino conobbe maggior fama, prestigio e diffusione a partire

Dettagli

ау т о р и л е т о п и с а

ау т о р и л е т о п и с а ау т о р и л е т о п и с а БОРИВОЈЕ АДАШЕВИЋ, рођен 1974. у Ужицу. Пише прозу. Књиге прича: Еквилибрисtа, 2000; Из tрећеg краљевсtва, 2006. Романи: Човек из куће на бреgу, 2009; Крф, 2011. АНЂЕЛКО АНУШИЋ,

Dettagli

EOGRAFIA DELLE LINGUE. Guido Barbina. Lingue, etnie e nazioni. eografia. ne '#' diovislvo I "' ro Venezia

EOGRAFIA DELLE LINGUE. Guido Barbina. Lingue, etnie e nazioni. eografia. ne '#' diovislvo I ' ro Venezia EOGRAFA Guido Barbina DELLE LNGUE Lingue, etnie e nazioni ro Venezia eografia diovislvo "' ne '#' stituto Universitario Architettura Venezia e; Servizio Bibliografico Audiovisivo e di Documentazione .,,..

Dettagli

ESABAC L'ESAME DI STATO-BACCALAURÉAT. percorso di formazione integrata Italia Francia

ESABAC L'ESAME DI STATO-BACCALAURÉAT. percorso di formazione integrata Italia Francia ESABAC L'ESAME DI STATO-BACCALAURÉAT percorso di formazione integrata Italia Francia ESABAC: ORIGINI Accordo culturale del 1949 TAPPE 2004: Académie de Grenoble / Regione autonoma della Valle d Aosta:

Dettagli

Filologia, linguistica letteratura

Filologia, linguistica letteratura Principali informazioni sull insegnamento Titolo insegnamento Lingua e traduzione francese Anno Accademico 2017-2018 Corso di studio L10 Lettere (tutti i curricula) Crediti formativi 6 Denominazione inglese

Dettagli

On the Phenomenon of War, on the Culture of Peace: Reflections, Analyses, Experiences

On the Phenomenon of War, on the Culture of Peace: Reflections, Analyses, Experiences On the Phenomenon of War, on the Culture of Peace: Reflections, Analyses, Experiences Kragujevac, February 6 th -7 th, 2017 PROGRAMME Monday, February 6 th, 2017 Assembly Hall of the Rectorate of the University

Dettagli

LINGUE, CULTURE, LETTERATURE, TRADUZIONE (L-11)

LINGUE, CULTURE, LETTERATURE, TRADUZIONE (L-11) LINGUE, CULTURE, LETTERATURE, TRADUZIONE (L-11) Lingue, Culture, Letterature, Traduzione 2016/2017 (L-11) - Dipartimento: STUDI EUROPEI, AMERICANI E INTERCULTURALI Primo anno Insegnamento Cfu - SSD CFU

Dettagli

Titolo III Seminario Internazionale di Studi sulla Favola La Favola nell opera di Antonio Gramsci

Titolo III Seminario Internazionale di Studi sulla Favola La Favola nell opera di Antonio Gramsci In collaborazione con Con il Patrocinio e il contributo e con il Patrocinio INFORMAZIONI Titolo III Seminario Internazionale di Studi sulla Favola La Favola nell opera di Antonio Gramsci Organizzazione

Dettagli

26 Laurea in Lettere Lettere

26 Laurea in Lettere Lettere 26 Laurea in Lettere Lettere O R D I N A M E N T O D E G L I S T U D I Per conseguire la laurea lo studente deve acquisire 180 crediti, suddivisi uniformemente in tre anni. Fin dal primo anno il corso

Dettagli

FACOLTÀ DI FILOSOFIA FILOSOFICHE

FACOLTÀ DI FILOSOFIA FILOSOFICHE FACOLTÀ DI FILOSOFIA Corso di Laurea MAGISTRALE in SCIENZE FILOSOFICHE PRESENTAZIONE La Laurea Magistrale in Scienze Filosofiche propone un percorso formativo del tutto innovativo nel panorama universitario

Dettagli

МИРОСЛАВ АЛЕКСИЋ, рођен у Врбасу. Пише поезију, прозу и књижевну критику. Књиге песама: Зиgураt, 1986; Поpик или чуg, 1990; Нема вода, 1994.

МИРОСЛАВ АЛЕКСИЋ, рођен у Врбасу. Пише поезију, прозу и књижевну критику. Књиге песама: Зиgураt, 1986; Поpик или чуg, 1990; Нема вода, 1994. ау т о р и л е т о п и с а МИРОСЛАВ АЛЕКСИЋ, рођен 1960. у Врбасу. Пише поезију, прозу и књижевну критику. Књиге песама: Зиgураt, 1986; Поpик или чуg, 1990; Нема вода, 1994. МИЛЕТА АЋИМОВИЋ ИВКОВ, рођен

Dettagli

Facoltà di Lettere e Filosofia

Facoltà di Lettere e Filosofia Facoltà di Lettere e Filosofia L-11 Lingue, Culture, Letterature, Traduzione Struttura di riferimento: Dip. Studi europei, americani e interculturali Classe: L-11 Durata: triennale Modalità di ammissione:

Dettagli

UNIVERSITÀ DEGLI STUDI DI PAVIA

UNIVERSITÀ DEGLI STUDI DI PAVIA UNIVERSITÀ DEGLI STUDI DI PAVIA CORSO DI LAUREA MAGISTRALE IN LINGUISTICA TEORICA, APPLICATA E DELLE LINGUE MODERNE D.M.270/2004 Classe LM-39 (CDS 05409-1414 ordinamento 2014 - Regolamento 2014 ) PER ISCRITTI

Dettagli

Милош Црњански КОД ХИПЕРБОРЕЈАЦА 1

Милош Црњански КОД ХИПЕРБОРЕЈАЦА 1 Милош Црњански КОД ХИПЕРБОРЕЈАЦА 1 Милош Црњански КОД ХИПЕРБОРЕЈАЦА 1 Издавач: Mascom/booking Уредник: Слободан Нешовић Лектор и коректор: Mascom/booking Графички дизајн: Unibrand Тираж: 1000 Штампа: Publish

Dettagli

L ACCADEMIA DELLA CRUSCA STORIA, FINALITÀ E METODOLOGIE. Vicini Camilla V D Liceo Classico L. Costa La Spezia

L ACCADEMIA DELLA CRUSCA STORIA, FINALITÀ E METODOLOGIE. Vicini Camilla V D Liceo Classico L. Costa La Spezia L ACCADEMIA DELLA CRUSCA STORIA, FINALITÀ E METODOLOGIE Vicini Camilla V D Liceo Classico L. Costa La Spezia INTRODUZIONE L Accademia della Crusca, che ha sede a Firenze nella Villa Medicea di Castello,

Dettagli

За издање на српском језику Креативни центар 2010

За издање на српском језику Креативни центар 2010 Наслов оригинала Roberto Piumini STORIE D AMORE Edizioni EL., S.r.l., Trieste, Italy За издање на српском језику Креативни центар 2010 Библиотека Свет је један књига четрдесет трећа прво издање Уредник

Dettagli

L insegnamento della storia. Un percorso di collegamento tra la scuola primaria e la secondaria di primo grado.

L insegnamento della storia. Un percorso di collegamento tra la scuola primaria e la secondaria di primo grado. L insegnamento della storia. Un percorso di collegamento tra la scuola primaria e la secondaria di primo grado. BARI, 16 MAGGIO 2015 11 SEMINARIO NAZIONALE SUL CURRICOLO VERTICALE PER UNA EDUCAZIONE ALLA

Dettagli

Роза Дамико, Сања Пајић

Роза Дамико, Сања Пајић Ni{ i Vizantija XIII 315 Роза Дамико, Сања Пајић ФРЕСКА БОГОРОДИЦЕ СА ХРИСТОМ ХРАНИТЕЉЕМ У ПРИЗРЕНУ И ПИЗАНСКЕ МАДОНЕ: ДОПРИНОС КУЛТУРНИМ ВЕЗАМА ИЗМЕЂУ ИСТОКА И ЗАПАДА ТОКОМ 13. ВЕКА Фреска Богородица

Dettagli

PARTE PRIMA: PROGETTAZIONE ANNUALE

PARTE PRIMA: PROGETTAZIONE ANNUALE INSEGNANTE: Maggi Francesca ANNO SCOLASTICO: 2016/2017 CLASSE: III Scientifico MATERIA: Italiano Scienze Applicate PARTE PRIMA: PROGETTAZIONE ANNUALE UDA 1: Ripasso: la letteratura delle origini Ripasso

Dettagli

ISTITUTO TECNICO INDUSTRIALE DI STATO ENRICO FERMI MODENA. PROGRAMMA SVOLTO Anno scolastico 2014/ 2015

ISTITUTO TECNICO INDUSTRIALE DI STATO ENRICO FERMI MODENA. PROGRAMMA SVOLTO Anno scolastico 2014/ 2015 ISTITUTO TECNICO INDUSTRIALE DI STATO ENRICO FERMI MODENA PROGRAMMA SVOLTO Anno scolastico 2014/ 201 Materia d insegnamento: ITALIANO Classe 3^ sezione G Prof.ssa Linda Billi LIBRI DI TESTO IN ADOZIONE

Dettagli

DANTE FRA IL SETTECENTO- CINQUANTENARIO DELLA NASCITA (2015) E IL SETTECENTENARIO DELLA MORTE (2021)

DANTE FRA IL SETTECENTO- CINQUANTENARIO DELLA NASCITA (2015) E IL SETTECENTENARIO DELLA MORTE (2021) Convegno internazionale sul tema: DANTE FRA IL SETTECENTO- CINQUANTENARIO DELLA NASCITA (2015) E IL SETTECENTENARIO DELLA MORTE (2021) PROGRAMMA Roma, 28 settembre-1 o ottobre 2015 CENTRO PIO RAJNA Dopo

Dettagli

1.ANALISI DELLA CLASSE: Discrete

1.ANALISI DELLA CLASSE: Discrete Classe V Sez F Materia : LATINO Docente: Lucia Tancredi Conoscenze Competenze Capacità 1.ANALISI DELLA CLASSE: Discrete Più che sufficiente Più che sufficiente Prerequisiti : - Conoscenza di base della

Dettagli

CORSO DI LAUREA IN LETTERE (L-10) PIANO DEGLI STUDI / * I anno: Curriculum moderno L-FIL-LET/10 Letteratura italiana

CORSO DI LAUREA IN LETTERE (L-10) PIANO DEGLI STUDI / * I anno: Curriculum moderno L-FIL-LET/10 Letteratura italiana Il percorso formativo si avvarrà di una metodologia di erogazione della didattica "blended", integrando le modalità di didattica in presenza e di didattica a "distanza". La programmazione triennale del

Dettagli

F O R M A T O E U R O P E O P E R I L C U R R I C U L U M V I T A E

F O R M A T O E U R O P E O P E R I L C U R R I C U L U M V I T A E F O R M A T O E U R O P E O P E R I L C U R R I C U L U M V I T A E INFORMAZIONI PERSONALI Nome Indirizzo Telefono Fax E-mail GRAZIELLA TRAVAGLINI Nazionalità Data di nascita ESPERIENZA LAVORATIVA Date

Dettagli

REGOLAMENTO DIDATTICO DEL CORSO DI LAUREA SPECIALISTICA IN FILOLOGIA E CRITICA LETTERARIA

REGOLAMENTO DIDATTICO DEL CORSO DI LAUREA SPECIALISTICA IN FILOLOGIA E CRITICA LETTERARIA REGOLAMENTO DIDATTICO DEL CORSO DI LAUREA SPECIALISTICA IN FILOLOGIA E CRITICA LETTERARIA Il Corso di Laurea specialistica in Filologia e critica letteraria appartiene alla classe delle lauree specialistiche

Dettagli

CORSO DI LAUREA SPECIALISTICA IN LINGUE E LETTERATURE MODERNE EUROAMERICANE RESPONSABILE: PROF. LUCA PIETROMARCHI

CORSO DI LAUREA SPECIALISTICA IN LINGUE E LETTERATURE MODERNE EUROAMERICANE RESPONSABILE: PROF. LUCA PIETROMARCHI CORSO DI LAUREA SPECIALISTICA IN LINGUE E LETTERATURE MODERNE EUROAMERICANE RESPONSABILE: PROF. LUCA PIETROMARCHI CORSO DI LAUREA SPECIALISTICA IN LINGUE E LETTERATURE MODERNE EUROAMERICANE RESPONSABILE:

Dettagli

Conoscere la tipologia del testo descrittivo

Conoscere la tipologia del testo descrittivo Italiano - Classe prima trimestre COMPTNZ CONOSCNZ CONTNUTI IRRINUNCIABILI I Saper produrre un testo descrittivo. Sapere scrivere una frase sintatticamente corretta. Conoscere la tipologia del testo descrittivo

Dettagli

Број 7 Јун, 2010 Година II

Број 7 Јун, 2010 Година II Број 7 Јун, 2010 Година II Топ Зона Електронски часопис за тинејџере Број 7 Јун, 2010. Година II Спонзор Microsoft Топ Зона тражи младе Уредник Милан Габарић Редакција Петар Марковић Милија Јовичић Марија

Dettagli

REGOLAMENTO DIDATTICO DEL CORSO DI LAUREA IN LINGUE E LETTERATURE MODERNE

REGOLAMENTO DIDATTICO DEL CORSO DI LAUREA IN LINGUE E LETTERATURE MODERNE REGOLAMENTO DIDATTICO DEL CORSO DI LAUREA IN LINGUE E LETTERATURE MODERNE a.a. 2004/05 Il Corso di Laurea in Lingue e letterature moderne appartiene alla classe delle lauree in Lingue e culture moderne

Dettagli

Corso di laurea in Mediazione Linguistica e Culturale (classe LT-12/D.M. 270) Triennio DESCRIZIONE DEL PERCORSO FORMATIVO

Corso di laurea in Mediazione Linguistica e Culturale (classe LT-12/D.M. 270) Triennio DESCRIZIONE DEL PERCORSO FORMATIVO Corso di laurea in Mediazione Linguistica e Culturale (classe LT-/D.M. 70) Triennio 04-07 DESCRIZIONE DEL PERCORSO FORMATIVO Il corso di studio, per gli studenti che si immatricolano nell a.a. 04/5 prevede

Dettagli

UNIVERSITÀ DEGLI STUDIO DI BERGAMO PIANI DI STUDIO. PRIMO anno

UNIVERSITÀ DEGLI STUDIO DI BERGAMO PIANI DI STUDIO. PRIMO anno UNIVERSITÀ DEGLI STUDIO DI BERGAMO PIANI DI STUDIO Facoltà: Scienze umanistiche Corso di laurea: Lettere Curriculum: Scienze delle arti figurative, della musica e dello spettacolo Corso di studio di: PRIMO

Dettagli

Liceo delle Scienze Umane Liceo Linguistico Liceo Economico Sociale Liceo Musicale

Liceo delle Scienze Umane Liceo Linguistico Liceo Economico Sociale Liceo Musicale I.S.I.S. Liceo Caterina Percoto Via Leicht n. 4-33100 Udine UD tel. +39 0432 501275 - fax +39 0432 504531 cod. fisc. 80006400305 www.liceopercoto.ud.it e-mail: info@liceopercoto.it pec: udpm01009@pec.istruzione.it

Dettagli

I ISTITUTO PROFESSIONALE STATALE E PER I SERVIZI ALBERGHIERI E DELLA RISTORAZIONE- PIETRO D ABANO

I ISTITUTO PROFESSIONALE STATALE E PER I SERVIZI ALBERGHIERI E DELLA RISTORAZIONE- PIETRO D ABANO I ISTITUTO PROFESSIONALE STATALE E PER I SERVIZI ALBERGHIERI E DELLA RISTORAZIONE- PIETRO D ABANO PIANO DI LAVORO Insegnante: Prof. Dario Solla Anno Scolastico 2016-20167 Materia: Religione Classe I L

Dettagli

ISTITUTO SCOLASTICO PARITARIO SAVOIA RELAZIONE FINALE CLASSE V ITC A. TESTI: PAOLO DI SACCO, Le Basi della Letteratura, vv.

ISTITUTO SCOLASTICO PARITARIO SAVOIA RELAZIONE FINALE CLASSE V ITC A. TESTI: PAOLO DI SACCO, Le Basi della Letteratura, vv. ISTITUTO SCOLASTICO PARITARIO SAVOIA RELAZIONE FINALE CLASSE V ITC A ANNO SCOLASTICO 2014/2015 LINGUA E LETTERATURA ITALIANA PROF. NACCARI OSVALDO TESTI: PAOLO DI SACCO, Le Basi della Letteratura, vv.

Dettagli

UNIVERSITA DEGLI STUDI DI MACERATA

UNIVERSITA DEGLI STUDI DI MACERATA UNIVERSITA DEGLI STUDI DI MACERATA FACOLTA DI LETTERE E FILOSOFIA CORSO DI LAUREA MAGISTRALE IN SCIENZE FILOSOFICHE Classe LM-78 Piano di studio Anno accademico 2011-2012 Attenzione: l elenco delle discipline

Dettagli

Il coraggio e l audacia

Il coraggio e l audacia Giovanni Sale Antonio Spadaro Il coraggio e l audacia Da Pio IX a Francesco «La Civiltà Cattolica» raccontata da dodici Papi 1850-2016 Proprietà letteraria riservata 2017 Rizzoli Libri S.p.A. / Rizzoli,

Dettagli

SCHEDA DOCENTE PROGRAMMA - A.A. 2015-2016

SCHEDA DOCENTE PROGRAMMA - A.A. 2015-2016 SCHEDA DOCENTE PROGRAMMA - A.A. 2015-2016 COGNOME E NOME: Livio Sbardella QUALIFICA: Professore associato SETTORE SCIENTIFICO DISCIPLINARE: L-Fil-Let/02, Lingua e letteratura greca INSEGNAMENTO: Letteratura

Dettagli

Istituto di Istruzione Superiore Virgilio Empoli

Istituto di Istruzione Superiore Virgilio Empoli 1 21 Ed. 1 del 19/06/2012 ISTITUTO DI ISTRUZIONE SUPERIORE VIRGILIO Data 24/09/2013 LICEO CLASSICO LICEO LINGUISTICO Istituto di Istruzione Superiore Virgilio Empoli LICEO ARTISTICO Indirizzi di studio

Dettagli

UNIVERSITA DEGLI STUDI DI ROMA LA SAPIENZA FACOLTA DI SCIENZE UMANISTICHE

UNIVERSITA DEGLI STUDI DI ROMA LA SAPIENZA FACOLTA DI SCIENZE UMANISTICHE UNIVERSITA DEGLI STUDI DI ROMA LA SAPIENZA FACOLTA DI SCIENZE UMANISTICHE PERCORSO DI ECCELLENZA DEL CORSO DI STUDI IN LETTERE A partire dall anno accademico 2009-2010 è stato istituito un percorso di

Dettagli

CORSO DI LAUREA IN LETTERE LT 3014

CORSO DI LAUREA IN LETTERE LT 3014 CORSO DI LAUREA IN LETTERE LT 3014 PIANI DI STUDIO (OFFERTA DIDATTICA PROGRAMMATA) COORTE 2017 (per prendere visione delle schede informative dei singoli insegnamenti vai a http://www.unipr.it/ugov/degree/3870)

Dettagli

PROGRAMMAZIONE ANNUALE

PROGRAMMAZIONE ANNUALE PROGRAMMAZIONE ANNUALE 201-2017 MATERIA: I T A L I A N O CLASSE: TERZA LIBRO DI TESTO: LA SCOPERTA DELLA LETTERATURA,. DAL MEDIOEVO AL RINASCIMENTO, AUTORE:PAOLO DI SACCO EDITORE: PEARSON CON ANTOLOGIA

Dettagli

Princìpi e strumenti dell economia aziendale

Princìpi e strumenti dell economia aziendale Francesco Giaccari ISBN 978-88-6611-570-0 Il volume, rivolto primariamente agli studenti dei corsi di laurea magistrali, fornisce un supporto per l approfondimento di alcuni dei temi più rilevanti dell

Dettagli

MANIFESTO DEGLI STUDI DIPARTIMENTO DI SCIENZE UMANE. Anno Accademico 2013/2014

MANIFESTO DEGLI STUDI DIPARTIMENTO DI SCIENZE UMANE. Anno Accademico 2013/2014 MANIFESTO DEGLI STUDI DIPARTIMENTO DI SCIENZE UMANE Anno Accademico 2013/2014 Corso di Laurea in Studi letterari, linguistici e storico filosofici (Classe L-10 - ex D.M. 270/04) pagina 1 Ambito disciplinare

Dettagli

UNIVERSITA DEGLI STUDI DI MACERATA FACOLTA DI LETTERE E FILOSOFIA. Piani di studio

UNIVERSITA DEGLI STUDI DI MACERATA FACOLTA DI LETTERE E FILOSOFIA. Piani di studio UNIVERSITA DEGLI STUDI DI MACERATA FACOLTA DI LETTERE E FILOSOFIA Piani di studio Corso di Laurea triennale: Classe L- Lettere: curriculum A - B C D E (Ordinamento ad esaurimento - per l a.a. 20/2011 sono

Dettagli

Scienze della cultura. Laurea in Filosofia o in Storia

Scienze della cultura. Laurea in Filosofia o in Storia Scienze della cultura Laurea in Filosofia o in Storia Dove siamo? Dipartimento di Studi Linguistici e Culturali 2 Palazzo del Rettorato in Via Università, 4 Segreteria studenti Palazzo di Largo S. Eufemia,

Dettagli

Calendario PAS Area spagnolo classe A446 lingue e civiltà straniere - spagnolo C033 conversazione in lingua straniera - spagnolo

Calendario PAS Area spagnolo classe A446 lingue e civiltà straniere - spagnolo C033 conversazione in lingua straniera - spagnolo Calendario PAS Area spagnolo classe A446 lingue e civiltà straniere - spagnolo C033 conversazione in lingua straniera - spagnolo Le lezioni si terranno presso il Dipartimento di Lettere e Filosofia, Via

Dettagli

А а, К к, М м, О о, С с, Т т, П п, Л л Queste lettere sono simili ai caratteri latini

А а, К к, М м, О о, С с, Т т, П п, Л л Queste lettere sono simili ai caratteri latini А а, К к, М м, О о, С с, Т т, П п, Л л Queste lettere sono simili ai caratteri latini 1 папа 2 мама 3 кот 4 стол 5 лампа 6 салат 7 Э 8 Это маска Questa è una maschera 9 Это кока- кола Questa è Coca- Cola

Dettagli